Gàidhlig - cha bhithinn às a h-aonais!

Blogaichean luchd-ionnsachaidh sna Stàitean

2012-01-03T10:38:00.002Z

Thachair mi air dà bhlog inntinneach a-raoir. Sgeulachdan neo-aithnichte mu oileanach na Gàidhlig ann an Aimeireaga agus Mo Bhlog Beag

'S ann dà-chananach a tha a h-uile càil le Garrett MacGilleAnndrais agus chìthear pìosan air leth inntinneach mu dheidhinn a bheatha mar oileanach agus Comunn Ceiltis Indianna. Leugh mi artaigil a thog m' uidh gu mòr: Ag ionnsachadh ''Ceiltis'' thar a' chuain - Learning ''Celtic'' across the ocean. Tha teachdaireachd aig Garrett dhuinn:

"Ach ag innse na fìrinn, tha mi a' smaoineachadh gum feum Alba, Èire, agus Eilean Mhaninn obair ri chèile mòran. Chan eil e gu math a' bhith feuchainn na cànanan aca fhèin thàrmachadh nan aonar. Agus mar a thuirt mi ann am blog o chion ghoirid. Feumaidh na dùthchannan seo sealltainn air "A Talamh Nua" airson taice cuideachd. A bheil am facal sin ceart gu poileataigeach, "An Talamh Nua"? LOL!"

'S e oileanach a th'ann an Erin cuideachd ach tha ise faighinn foghlam aig an taigh agus tha Gàidhlig na phàirt dheth. Bidh Erin a' feuchainn ri pìosan Gàidhlig a chur a-steach do na postaichean aice mar a rinn i le "Mòd Nàiseanta Ameireaga 2010".
'S e Mìcheal MacAoidh coir a tha ga teagaisg agus chuir Erin dàn aige an airde air a blog, seo pìos dheth:

"Air oidhche shàmhach gheamhraidh fhuar
‘S a’ Ghealach shoilleir chiùin
A’ coimhead air an talamh foip’
‘S na reultan os a cionn
An saoghal umam cho neo-thorach
‘S mo smuaintean air an àm
Tha romham ‘measg mo chàirdean
Is mo charaidean caomh blàth"

Tuilleadh air a' bhlog aig Erin. A chàirdean ma tha greiseag agaibh carson nach tèid sibh a-null thairis gus beagan brosnachadh a thoirt dhaibh?

Taigh-tasgaidh Inbhir Narann agus taibhse Dotair Grigor fhathast os a chionn?.

2011-12-30T12:05:00.003Z

‘S ann an Taigh Viewfield a gheibh thu Taigh Tasgaidh Inbhir Narann agus mu thimchioll air chìthear parca lan craobhan sònraichte, feadhainn dhiubh a chaidh a chur nuair a thogadh an taigh ann an 1803. Ged nach eil e fada bho mheadhan a bhaile tha e air an taobh ceàrr den rathad trang A96. Mar sin ‘s ann aig iomall a tha e. Chan eil e furasda tarraing luchd-turais do mheadhan a' bhaile agus tha e nas miosa buileach airson an Taigh Tasgaidh le far a bheil e. Bidh muinntir an àite a phàigheadh trì notaichean gus faighinn a-steach agus tha mi eòlach air mòran nach do thill a riamh as dèidh a chiad turas na bhroinn.

B’ àbhaist don Taigh-tasgaidh a bhith air a’ Phrìomh Sràid suas gu 1948 mus do dh’imrich e gu Viewfield agus tha feadhainn sa bhaile làidir den bheachd gum bu choir dha tilleadh do theas mheadhain a’ choimhearsnachd. ‘S ann aig amas dhaibh breab a thoirt don Comhairle na Gaidhealtachd agus gan thilgeil a-mach as an Taigh-Cùirte do Viewfield agus an Taigh-tasgaidh a chur na h-àite le ionad Fàilte turasachadh na bhroinn. ‘S ann fo shealbh Comann Litreachas Inbhir Narann a tha an cruinneachadh Viewfield. Chaidh an comann ud a chur a bhog ann an 1875 le fear ris an canar “Doctor Grigor”. Bha buinteanas aige do dh’Eliginn agus a bharrachd air a bhith na leasaiche ‘s e sàr neach-gnothaich a bh’ann agus bhrosnaich e Inbhir Narann mar “Brighton a tuath”. ‘S ann mar sin a chaidh an sgìre “West End” a thogail mar seòrsa de Disneyland Bhictorianach don dhaoine beartach. Agus ‘s ann fo chultar ìompaireachd a bha sin a chaidh an Comann Litreachas agus an uair sin an taigh tasgaidh a stèidheachadh ann an 1888.

An diugh gheibh thu cruinneachadh Taigh-Tasgaidh Baile nan Iasgairean ann an Viewfield cuideachd. Bha dualchas nan Iasgairean ga thaisbeanadh fa leth shìos san sgìre sònraichte ud suas gu 2000 nuair a chaidh iad a-steach leis a’ Chomann Litreachas. Nuair a bha an cruinneachadh ud shìos aig an Laing Hall bha cothrom dhut bruidhinn le daoine le buinteanas do theaghlaichean a bha gu mòr an sàs de h-iasgach. Bha fhios aca gu mionaicheach bho seanairean agus seanmhairean, agus fiu 's feadhainn bho am phàrantan, de dìreach a bha a’ dol air adhart sa bheatha làitheil sa choimhearsnachd ud agus abair thusa gur e tobar fiosrachaidh agus beul-aithris a bh’ annta. Chaidh grunn leabhraichean a fhoillseachadh bhon eòlas a bh’ aca mus do dhùin an Taigh tasgaidh ann an 2000. Cha b’ urrainn dhaibh a chumail a dhol leis gu mi-fhortanach, ‘s e seann daoine a bh’ annta agus bha e dìreach cus orra cùisean a’ cumail a’ dol. A-nis ged a tha e fhathast inntinneach tha a h-uile càil bho smachd an Comann Litreachas agus ga chur ann an rum na phàirt den chruinne-cè mar a tha iadsan ga fhaicinn.

Carson a bha slochd nan Iasgair airson a chumail a dhol iad fhèin san stoidhle sin? Tha amharas agam nach robh iadsan faicinn an Comann Litreachas mar thosgairean den daoine cumanta agus gur ann an roinn sòisealta gu tur diofraichte a bha iad faicinn a’ chomainn litreachas. Nuair a smaoinicheas tu air cultar Inbhir Narann agus de seòrsa bhaile a th’ ann bidh moran a’ smaoineachadh air cultar nan Iasgair agus ciamar a bhualadh sin air a’ bhaile - sin agus an gnìomhachas turasachd. Chaidh taigh tasgaidh a chur air bhog ann an am Baile nan Iasgairean ann an 1978 agus cha mhòr nach robh e a sealltainn dhan t-saoghal roghainn eile an taca ris na tha ri fhaicinn aig Viewfield. Co-dhiù dè eile a th' ann an Viewfield?

Gheibhear rum armailteach. Thachair da bhlàr faisg air Inbhir Narann, Cùil Lodair agus Allt Eirinn agus thug an dà chuid buaidh mhòr air eachdraidh na h-Alba agus tha iad air an riochdachadh san roinn seo gu h-ìre mhath. An uair chìthear fiosrachadh air dithis a bhuannaich an VC agus èideadh na dha agus criomagan buntainn de chogaidhean ann an àiteachan ann an dùthchannan cèin fada ‘s farsaing far an robh muinntir a’ bhaile an làthair.

Tha da h-amas aig an ath rum-taisbeanaidh agus ‘s e sin ri sealltainn dhut eachdraidh àiteachas agus foghlaim anns an t-Siorrachd. Dè a bhuaileas ort? Faodaidh tu a bhith nad shuidhe ann an dasg mar a bha iad san t-seann aimsir. Rud feumail don ghinealach as ùr ‘s docha nuair a smaoinicheas tu air ciamar a chaidh dasgan den leithid as an rathad nar linne. Co-dhiù ‘s e rud caran dàna a th’ ann gus cuspairean cho farsaing a chur san aon rum beag.

An uair sin bidh thusa san rum a tha sealltainn dhut eachdraidh an “Royal Burgh”, na daoine a chur cruth air , gu h-àraidh na Probhaistean (Dr Grigor nam measg). Faodaidh tu an eassaidhean easan bàn fhaicinn ach chan eil an t-seann slabhraidh nam Probhaist. Bhris am fear ùr am bliadhna agus a-nis bidh e a’ crochadh mu h-amhaich am Probhaist co-aimsireil againn. ‘S e rud math a th’ nn gu bheil an tiotal an “Royal Burgh” ga h-aithneachadh ann a sheo. Chan eil Comhairle na Gaidhealtachd buailteach a bhith cleachdadh e nuair a rinn iad iomradh air Inbhir Narann. ‘S ann le Uaird 19 a tha iadsan a dhol sna làithean seo.

Faodaidh tu ìomhaigh umha mhòr Dotair Grigor fhaicinn taobh a muigh Viewfield agus tha ìoronais ann nuair a smaoinicheas tu gur aig ceann a’ Phriomh Sràid a bha esan suas gu 1950. Dh’imrich esan gu Viewfield beagan as deidh an Taigh Tasgaidh fhèin. An e taigh tasgaidh soirbhicheil a th’ ann an viewfield? Saoilidh mi gu bheil ma tha sinn a’ toirt urraim do na h-amasan a bh’ aig an Dotair. Mar sin, seachad air a’ leigeil a-steach dualchas nan Iasgairean, ‘s ann gu math dlùth a tha iad gus a bhith taisbeanadh an sgìre tron feallsanachd agus cultar a bha làidir ann an 1888. Ann an dòigh tha e na thaisbeanadh don dòigh a bha an sgìre ga riaghladh mar phàirt den Ìompaireachd agus ciamar a fhuair feallsanachd Grigor agus a chuid chàirdean làimh an uachdar air cultair a’ bhaile.

An dràsta fhèin tha faileas Dotair Grigor fhathast a’ tuiteam air a’ ghnothaich ach san am ri teachd? Uill ‘s ann fo shealbh Comhairle na Gaidhealtachd a tha Viewfield agus ‘s ann air èiginn a tha iadsan a’ toirt taic-airgid don taigh tasgaidh. Chan eil moran den òigridh a’ gabhail gnothaich leis an Comann Litreachais nas motha agus mar sin dh’fhaodadh e dol a bhith. Am biodh sin na rud math or dona? As a dheidh am faodadh buidheann eile soilleireachadh ùr a chur air a’ chruinneachadh agus beachdan eile a thoirt seachad air na nìthhean na bhroinn, a’ taisbeanadh sealladh eile den sgeulachd a thug Inbhir Narann far a bheil e an-diugh?

Madainn Dìdhomhnaich agus ghabh mi sgrìob.

2011-12-18T17:47:00.002Z

Bha e a’ cur sneachd a-raoir agus sin air mullach cabhsairean agus rathaidean a bha cunnartach reòta mu thràth. Chòrd sin ris an fheadhainn a bha air an ran-dàn ge-tà. Abair thusa gun robh deagh spòrs aca ann a bhith a’ tilgeil cnapan sneachda air a cach a chèile. Cha robh duine sam bith a bha a’ dhraibheadh a dol ro luath agus bha fiù ‘s an A96 ann an fìor dhroch stad. Saoilidh mi nach do chuir iad salainn air gus sa mhadainn seo. Tha cùisean a fàs nas fheàrr an diugh agus ghabh mi sgrìob mu cuairt na h-aibhne agus an uair sin sìos dhan chala. Seo grunn dhealbhan a thog mi na bu thràithe.

An t-Samhain Shèimh

2011-11-20T19:21:00.003Z

Shìos aig na lotaichean Rathaid a' Mhuillinn, Inbhir Narann agus na peasraichean milis fhathast fo bhlath.

Tir nam Beann, nan Gleann, 's nan Gaisgeach

2011-11-13T13:28:00.001Z

Inbhir Narann gan cuimhneachadh.

Inbhir Narann 6 Brùra 0

2011-10-01T20:03:00.003+01:00

'S e sin Inbhir Narann air muallach leaga na Gàidhealtachd an-diugh. Que sera, sera, Inbhir Narann gu bràth, gu bràth... Dealbh bho Dhòmhnall MacMhathain

Dol fodha na gréine Inbhir Narann 29/09/11

2011-09-29T22:03:00.003+01:00

Mu dheireadh thall fhuair sin rudeigin b' fhiach fhacinn. Tha sgothan tiugha air a bhith buailteach a bhith nan laighe san taobh an iar fad na mios seo ach cha robh iad ann a-nochd agus seo an toradh a bha tighinn as.

Madainn Chofaidh Inbhir Nis 8/10/11

2011-09-29T13:21:00.001+01:00

Brùth air gus dealbh nas motha fhaichinn

Corra-ghritheach ris an canar Artair

2011-09-20T23:41:00.000+01:00

Artair, Corra-ghritheach a tha a' fuireach ann an Baile na Gailmhin (Cathair na Gaillimhe). Tha muinntir an àite a' toirt biadh dha agus esan deisil agus deònach brath a' gabhail orra.

Fhèis Leabhar is Ealain Inbhir Narainn

2011-08-22T23:54:00.001+01:00

Teachdaireachd a fhuair mise an-diugh

Tha mi airson fios a chur thugaibh mun Fhèis Leabhar is Ealain Inbhir Narainn, [a' ruith bho Diciadain 31 Lùnasdal gu Didòmhnaich 4 Sultain] - gu h-àraidh mun a' chiad latha, Diciadain 31mh, nuair a bhios Aonghas MacNeacail a leughadh dhuinn aig 4.30 feasgar, 'sna tri cànain na h- Alba, thuirt e - 's esan an dùil air trì leabhraichean ùra de bhàrdachd aige a’ nochdadh ann an 2012!

Dh' obraich Aonghas ann an cuid sgoiltean air a' Ghàidhealtachd sna bliadhnaichean a chaidh seachad; 's tha e gu math cuideachail dhan òigridh, agus do luchd-ionnsachaidh ann an iomadh dòigh, 's tha sinn a' coimhead air adhart ris gu dearbh:

faic
http://www.nairnfestival.co.uk/events/writers-speakers/

Tha taghadh farsaing sa phrògram againn, a bharrachd air nobhailean is bàrdachd, bho spòrs is còcaireachd, poileataigs agus eachdraidh gu dràma, dannsa-ceum,.ceòl is ealain - fiù 's na dealbhan do "Chalum Clachair/ Bob the Builder” aig Keith Chapman, a tha stèidhichte air a' bhaile fhèin!

Bhithinn gu mòr nur comain nan sgaoileadh sibh am fiosrachadh seo ri duine sam bith aig a bheil ùidh, ann am bàrdachd aig Aonghais, agus sna h-Ealain sa bhitheantas.

Sainsbury's Inbhir Narann - Soidhnichean Dà-chànanach

2011-08-03T12:21:00.001+01:00

Gàidhlig aig Sainsbury's Inbhir Narann

2011-07-10T22:42:00.002+01:00

Thèid Sainsbury’s Inbhir Nàrann fhosgladh air an ceathramh làth den ath mhios (bidh am baile seo faighinn saorsa bhon Cho-op an uair sin ach ‘s e sgeulachd eile a tha sin). Bidh Sainsbury’s na doras retail don Ghàidhealtachd bhon taobh an ear agus saoilidh mi gum bi cha mhor a h-uile duine aig a bheil beagan Gàidhlig no a tha taiceil dhan chànain toilichte leis na soidhnichean seo. Prìomhachas don Ghàidhlig cuideachd. Sin thu fhèin Sainsbury’s. Tuilleadh dealbhan an seo
Agus seo na chaidh a sgrìobhadh air gurnnurn.com ann an 2008.

Comann Cuibhreannan Inbhir Narann - Ceithir air fhichead

2011-05-25T07:30:00.001+01:00

Ealachan Abhainn Narann

2011-05-18T16:25:00.003+01:00

'S àbhaist a bhith rudeigin ri fhaichinn fad na bliadhna air an abhainn ach abair thusa gur e àm sonraichte a tha seo.

Comann Cuibhreannan Inbhir Narann, Làrach Rathad a' Mhuillinn - Sia

2011-05-16T18:38:00.002+01:00

Thàinig Cuach Morganti dhachaigh

2011-05-15T09:23:00.008+01:00

B' ann an 1946 a thug banntrach Albert Morganti a' Chuach don leag. Bidh fhios aig moran an ceangal a th' aig an teaglach ud le Inbhir Nàrann. Co-dhiù b'ann an 1963 an turas mu dheireadh a thàinig a' Chuach sin air ais gu Inbhir Nàrann ach abair thusa gur e latha eachdraidheil a bh 'ann an Disathairne 14mh den Cheitean 2011 nuair a dearrsach a' ghrian air an sgioba agus an luchd leantainn aig Parca na Bhana Phrionnsa Rìoghail ann am Banbh. Gu dearbh fhèin rinn sinn a' chuis air a' Bhruaich 4-0. Mu dheireadh thall thàinig an cupa dhachaigh. Balaich na County - air ais a-rithist!

Que Sera, Sera, Inbhir Nàrann gu bràth, gu bràth!

Bha Ronnie MacUilleim an lathair ann an 63 cuideachd!

Tuilleadh dealbhan an seo

Ceannardan dhan t-sitig phoilitigeach

2011-05-10T13:24:00.006+01:00

(Dealbh Inbhir Losaidh An t-Samhain 2010) An uiridh rinn iad caismeachd còmhla ri Ailig Salmond agus 7,000 luchd iomairt eile gus am Campa feachd adhair Inner-Lòsaidh a shàbhaladh. An seachdainn seo tha iad a' dèanamh caismeachd a-mach a shealladh. Nach cruaidh eachdraidh?

Cearcall Comhraidh Inbhir Narann 22/04/11

2011-04-23T00:36:00.000+01:00

Cearcall Comhraidh Inbhir Narann 22/04/11 18.30 - Taigh-òsta Bhictoria

2011-04-20T08:21:00.000+01:00

Air sgath 's gum bi Leabharlann Inbhir Narann dùinte airson na saor-làithean bidh sinn ag imrich don Taigh-òsta Bhictoria air a' phrìomh-shràid . Bidh am blogger Gàidhlig Chuc Tripp bho Alasca an làthair agus bidh cùisean a' tòiseachadh aig leth uair an deidh sia feasgar.
Dihaoine 22mh den Ghiblean

Fearghas aig a' bhall-coise

2011-04-09T21:07:00.003+01:00

Buidhe agus dubh - dathan NCFC!

Deiseil

2011-04-06T18:02:00.005+01:00

Uill 's e sin mise deiseil airson bliadhna eile sa gharadh (glasradh co-dhiù) agus tha e bog fliuch a-muigh a-nis ach fhathast blath. Cuiridh sin piseach nach beag air a' bhuntàta. Am bliadhna Sharpe's Express, Romano, Pink Fir Apple agus Edzdell Blue.

An taghadh - Fearghas sa bhaile

2011-04-06T17:25:00.002+01:00

Drochaid tarsainn Uisge Èire air an A939 eadar Inbhir Narann agus Baile nan Granndaich - 03/04/11

2011-04-04T08:35:00.006+01:00

'S e coltas eagalach cunnartach a tha seo ach feumaidh na h-ùghdarrasan a bhith toilichte ris le cùisean sàbhailte gu leòr a' dh'aindeoin an sealladh seo. Tha trafaig fhathast a' dol tarsainn na drochaid seo fo smachd solais-trafaig. Gheibhear seann drochaidean eile ann an Sirrochd Nàrann ann an fìor droch stad agus leis an staing ionmhais a th' againn an dràsta cha fhaighear fuasgladh dhaibh uile ann an ùine nach bi fada nam bheachdsa.

Sàr bhiadh na Gàidhealtachd

2011-03-30T00:13:00.003+01:00

Seo dealbhan a fhuair mi bho neach ionnsachaidh eile ann an Inbhir Narann. Tha Pam choir ag obair aig Sàr-bhiadh na Gàidhealtachd ann an Inbhir Nis agus tha iad moiteil as na soidhnichean ùra aca.

Chuir e sneachd air an oidhche ach chan eil coltas maireannach air

2011-03-09T18:12:00.001Z

' S toill leis mo chèile a bhith na cadal leis an uinneig fosgailte, ma bhios e tuiteam nas lugha na -8C bidh cead agam an uinneag a dhùnadh. Dh'fhàs mi cleachte ris o chionn fhada ach leis a' chat a th'againn a-nis feumaidh mi rudeigin a chur faisg air an uinneag gus bacadh a chur air bhon a bhith a' dol as an uinneig air mullach an taigh. A-raoir chuir mi mo bhrogan air, rinn sin a' ghnothach gu math ach sa mhadainn seo bha iad làn sneachd leis an oiteag ghaoithe a bh'ann.

Co-dhiù, tha coltas bréagha air Inbhir Narann an-diugh leis a' ghràin a' dearrsadh air na seallaidhean geala. Mar tha thuirt mi, chan eil coltas maireannach bagarrach air a' ghnothaich mar a bha na bu tràithe aig deireadh 2010 ach cha bhi moran gàirnealaireachd roham an-diugh. Tha an saoghal nàdar tighinn beò a-rithist gun teagamh sam bith. An seachdainn seo chaidh gheàrr mi geug bheag a chraobh bheithe gheal agus ann an ùine nach bi fada bha lòn sùigh ga chruinneachadh air an làr.

Comann nam Pàrant Dùn Eideann ga dhubh chàineadh

2011-03-08T17:19:00.003Z

Chaidh litir a fhoillseachadh air an làrach Hebrides.com. San litir seo (bho Ghàidheal a tha a’ fuireach sa chathair bhaile) fhuair Comann nam Pàrant dubh-chàineadh. Tha an sgrìobhadair a’ cumail a-mach gun robh e "pianail" dhasan (no dhise) a bhith a' cluinntinn Goill bheartach a' tagradh airson na cùise agus chan eil sin ach pàirt den chasad a tha e/i a thogail san litir seo.
Chithear leth-bhreac den litir agus deasbad na cois air an t-sreath seo aig Foram na Gàidhlig.

Sàbhail am Ploc! Bhideo

2011-02-11T10:27:00.001Z

Oileanaich Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd a' togail fianais taobh a-muigh Rathad Gleann Urchaidh an diugh.

Cha deach cùisean gu math ge-tà agus mar a thuirt BBC naidheachdan:
"Tha Comhairle na Gàidhealtachd air dearbhadh gu bheil iad a' dol a sguir den taic-airgid a tha iad a' cumail ri Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd anns a' Phloc as dèidh na h-ath-bhliadhna."

Uill sgrìobh cuideigin air Facebook a-nochd; "This is where the real fight starts!"

Ath-chuinge - Sàbhail am Ploc

2011-02-01T17:29:00.001Z

Tha Comhairle na Gàidhealtachd a' maoidheadh Sgoil-chiùil na Gàidhealtachd sa Phloc, a tha air uimhir a dhèanamh airson piseach a thoirt air ceòl Albannach sna deich bliadhna mu dheireadh, a dhùnadh.

http://www.gopetition.com/petition/42495.html

Cuir fios air ur cuid càirdean sna làrachean eile mas e do thoil e.

Cor nan rathaidhean

2011-01-28T10:35:00.002Z

Feumaidh tu a bhith faiceallach na dhraibhear ann an Inbhir Nàrann. Chan ann a-mhàin a tha na cunnartan àbhaisteach air do bheulaibh ach tha agad seòrsa de slalom a dhèanamh gus na tuill as miosa a sheachnadh. Chan e rud math a tha sin idir, idir gu h-àraidh nuair a tha coisichean faisg air làimh. An t-seachdain seo chaidh thàinig beagan fuasglaidh air a’ chuis. Dreach as dèidh a nochd dealbhan den bad a bu mhiosa den A96 air loidhne, sgriobh Fearghas MacEòghainn BPA post-dealain do na ceannardan aig BEAR Alba, ‘s ann le iadsan a tha an dleasdanas airson an A96. Thuirt e gum biodh e a’ toirt sùil air na tuill e-fhèin aig an deireadh seachdain. Cha d’fhuair e cothrom ge-tà. Chaidh an lìonadh sa bhad, seadh ‘s e càraidh sealach a bh’ ann ach thill iad aig ceann sia làithean agus dh’obraich sgioba mòr, mòr feadh na h-oidhche gus a h-uile càil a chur ceart buileach glan.

Gu mì-fhortanach san fharsaingeachd chan eil mòran dòchas ann nam bheachd-sa agus chan ann an Inbhir Nàrann ach samhla air ciamar a tha cùisean air feadh na Gaidhealtachd. Tha an Riaghaltas air £15 muillean a ghealltainn do na h-ùghdarrasan ionadail gus leasachadh a thoirt air cùisean. Gheibh Comhairle na Gàidhealtachd £1.6 muillean as dèidh dhaibh h-uile sgillean de bhuidseat geamhradh nan rathaidean a chosgadh mu thràth.

Tha fhiosam nach eil e furasta coltas a dhèanamh eadar a leithid Siorrachd Lincoln ann an Sasainn agus Alba ach a-rèir am BBC tha iadsan a’ gearain gu bheil £300 muillean a dhìth orra gus na rathaidean a charadh gu ceart. A-nis ‘s e Siorrachd mhòr a th’ann an Lincoln le sluagh de 700,000 le grunn bailtean mòra agus pailteas rathaidean eadarra dìreach mar a tha moran sgìrean ann an Alba. Saoil dè a chosgadh e gus a h-uile toll a chur ceart ann an Alba? £1,000,000,000 ‘s dòcha? Saoilidh mi gum bi beachd aig na h-eòlaichean agus rudeigin na laighe air sgeilp air choireigin ann an Taigh an Ròid. Ciamar as urrainn do Alba fiù ‘s toiseach tòiseachaidh a chur air dòigh. Chan eil ach gainnead airgid agus gearraidh tro na cnaimh agus an uair sin tron smior air ar beulaibh. A bheil dòigh idir faighinn as an staing a tha seo? Bidh fèill mhòr air na Land Rovers agus 4x4 no dad sam bith le deagh suspension sna bliadhnaichean a tha romhainn, faodaidh tu a bhith cinnteach as.

Londongael's photostream - cunntas flickr a tha air leth inntinneach

2011-01-17T08:52:00.006Z

Thachair mi air na duilleagan facebook aig Londongael agus abair thusa gur làrach annabarach inntinneach a th'ann le grunn dealbhan air thema litreachas Gàidhlig. Seo aon de na dealbhan.

Rinn Londongael dealbh eile cuideach a thog m' ùidh gu mòr, dàn a rinn i bho thiotalan leabhraichean Gaidhlig. Chithear dealbhan eile air an duilleag a tha seo.

Air m' allaban a’ lorg leabhraichean-d

2011-01-12T09:11:00.003Z

Fhuair mi Kindle aig àm Nollaig agus mise air mo dhòigh glan leis. Ma tha sibh cleachte ri uidheaman digiteach cha bhi cus dail ort faighinn làmh an uachdair air an inneal bheag ùr seo. Gabh a leughadh gu furasta, tha coltas pàipear agus teacsa air gun teagamh sam bith agus chan ann cho cruaidh air do shùilean mar a tha uair as deidh uair nad chnap air coimpiutar.

Beagan as deidh Nollaig rinn mi sgrìob air loidhne gus rudeigin a chuir na bhroinn. Sa chiad dol a –mach rinn mi air an Tasglann Eadar-linn. Bha fhios agam gun robh leabhraichean Gàidhlig ri fhaighinn an sin. Luchdadh a-nuas mi Coinneach Odhar agus bha an teacsa Gàidhlig furasta ri leughadh. Dh'fheuch mi ri greim fhaighinn air feadhainn eile ach bha briseadh dùil gam fheitheah. Cha robh an Tasglann a’ cruthachadh cruth ‘mobi’ dhomh a bhiodh freagarrach don Kindle. Dh'fheuch mi PDF ach dhomhsa cha robh sin furasta ri sheòladh air an sgàilean beag Kindle. An uair sin chaidh mi dhan Pròiseact Gothenburg agus gu mi-fhortanach cha robh ann ach aon leabhar Gàidhlig. Luadhach mi e ach chunnaic mi mearachdan sa teacsa, cha robh na fuaimreagan le srac a nochdadh mar bu chòir agus mar sin bha coltas caran neònach air an teacsa. ‘s docha gur e an aon trioblaid bathar-bog a tha ag adhbharach mhearachdan OCD dhen leithid seo? Co-dhiù chaidh mi dhan roinn Fraingis Gothenburg agus fhuair mi Raison et Sensibilité le Jane Austin agus Les Voyages de Gulliver le Johnathan Swift.

Bha nam chuimhne gu robh cruth teacsa ‘Mac Talla’ air an làrach SMO. Aon uair s’ gun robh mi a-steach chuir mi leth bhreac MacTalla anns an Kindle agam. Dh’obraich foidhle teacsa (txt) Mac Talla 1 gu math, math agus leugh mi beagan dheth, mus thog mi an cable USB a-mach fhuair mi grunn irisean eile den Pàipear-naidheachd ud.
‘S e sin mo chomhairle, nuair a thig e gu h-aon agus gu dhà mur a bheil cruth ‘Kindle’ ri fhaighinn, faigh am fear teacsa (txt) agus mur eil sin ann dèan leth-bhreac bho PDF agus cur ann sa Kindle e mar ‘plain txt’ le word no notepad msaa. 'S ann mar sin a tha mi air a bhith tilleadh dhan Tasglann eadar-lìn agus àiteachan eile far a bheil sgrìobhaidh.
Cha do cheannach mi dad fhathast ge-tà, chan eil mi a' tuigsinn carson a tha Amazon a' reic leabhraichean-d aig an aon phris ri leabhraichean seann nos? Nan robh iad cnap mhòr nas saoire saoilidh mi gun bhithinn-sa airgead a tha thoirt seachad dhaibh.
A bheil Kindle aig duine sam bith eile?

Cuairt nam Blog

2011-01-07T15:14:00.005Z

Seo bhideo a tha sealltainn feadhainn de na daoine ann an Tìr nam Blog ann an 2008.

.

Na blogaichean as trainge ann an Tìr nam Blog

2011-01-07T14:59:00.004Z

Gheibhear tuilleadh blogaichean san 'side-bar' air Tirnamblog.com agus tha iad gu math inntinneach ach seo an fheadhainn a tha fhathast a' cumail a' dol ann an 2011.
A bheil blog Gaidhlig agad-sa nach eil anns an liosta seo? Cuir fios air TnamB air an duilleag seo.

Duilleag Facebook Tìr nam Blog

2011-01-07T08:04:00.001Z

Gheibhear biadh RSS bho na blogaichean Gaidhlig gam foillseachadh air an duilleag facebook a tha seo.

Tìr nam Blog

Promote your Page too

Lethbhric den Gàidheal Ur (nach maireann)

2010-12-31T07:10:00.004Z

‘S e goireas air leth a bh’ann am Paipear Naidheachd an Gaidheal Ur. Chaidh a fhoillseachadh eadar 1999 agus 2009. A-nis chan eil sgeul air na PDF’s air an t-seann làrach mar sin seo feadhainn dhiubh taing do Alasdair Bhochd choir (na bhall Fòram na Gàidhlig). Bha 43 iris den phàipear aige. Thug e dhomh mar zip iad agus chuir mi an àirde iad. Seo far am faigh thu iad. Chìthear gu bheil fhathast beàrnan ann agus mar sin ma tha feadhainn eile agad-sa leig fios dhuinn.

An tèid TAIC chun a’ chladha gu socair sìtheil?

2010-12-19T22:21:00.004Z

Seadh ‘s e suidheachadh truagh truagh th’ann don luchd-obrach, chan e a-mhàin am broinn TAIC ach gheibhear an dearbh rud ann an moran àiteachan eile ann an 2011. ‘S ann leis a roinn poblach an t-àite as fheàrr airson foghlam fo aois na sgoile a-rèir Niall thall an Fòram na Gàidhlig? Uill, feumaidh mi a radh aig an dearbh àm a tha seo tha Comhairle na Gaidhealtachd a’ cur mòran de na dleastanasan aca a-mach dhan roinn phrìobhaideach. Aon uair ’s gu bheil foghlaim Gàidhlig fo aois sgoil air a gabhail os làimh leotha de cho fad 's a dh’fhuiricheas e san roinn ud? Tha fiù ’s obair aig na CABs a’ dol a-mach don chùmhnant as saoire. Rudeigin eile a the ri fhaicinn, cha mhòr nach eil a’ Chomhairle ud tuiteam as a chèile leis na dùbhlain a tha romhpa. Leis a h-uile càil a tha a’ dol as an uinneig, saoil am bi Gàidhlig an rud as cudromach (fiù ‘s aig an cuid chomhairlichean taiceil) nuair a tha an luchd-bhotaidh a’ dèanamh ùpraid air a h-uile càil a tha a’ tachairt sna coimhearsnachdan aca? San t-suidheachadh chunnartach a tha seo b’ fheairrde leis a’ bhorg feitheamh gus am bi iad cinnteach gum bi fhathast comhairle air fhàgail san t-seagh a tha sin cleachdte ris.

Fionnlagh a’ gearain? Uill chan eil mise faicinn ach an t-Ollamh MacMhaoirn ceangailte ris an t-sanas-naidheachd a tha seo agus ‘s e sin duine nach robh mi eòlach gus an do leugh mi a bheachd. Saoil am bi feadhainn eile a’ dèanamh deiseil gus na sràidean digiteach a ghabhail orra? An tèid TAIC chun a’ chladha gu socair sìtheil no am bi guthan agus tàirneanach agus dealanach agus crith-thalmhainn na chois. Ann an ùine nach bi fada bidh sinn a’ faighinn a-mach de co làidir daingeann ‘s a tha freumhan TAIC agus ciamar a than a pàrantan agus luchd-iomairt aca faireachdainn mun chuis. Tha am Bòrd airson corp craoibhe uir a nòdachadh air na freumhan ud. An gabh na freumhan ris?

Aig a’ char as lugha ma dh’fhaoidte gur e cothrom a th’ann do Shoillse oileanach Phd eile fhastadh? Air sgath ’s gun robh an òraid aig Rob coir gu mòr air Mgr Fishman (agus feadhainn eile a rinn tuilleadh rannsachadh stèidhichte air obair Fishman) agus thathar a radh gu bheil Mgr Fishman air a chuid taic a leigeil do THAIC, ‘s e cothrom a tha sin beagan rannsachaidh a dhèanamh san am ri teachd air ciamar a chaidh cùisean as deidh a chaidh TAIC dhan t-sitig. ‘S e sin ri ràdh co a tha a’ toirt urram as motha do Fishman nuair a thig e gun h-aon ‘s gu dha, TAIC no am Bòrd?

Gheibhear tuilleadh aig Fòram na Gàidhlig

Cogadh niuclasach eadar Taic/CNSA agus Bòrd na Gàidhlig?

2010-12-18T15:31:00.005Z

Fhuair sinn Sanas Naidheachd bho Taic/CNSA agus seo e:

Cathraiche TAIC ag iarraidh deasbad poblach le Ceannard Bhòrd na Gàidhlig

Tha Cathraiche TAIC, Alasdair MacMhaoirn, ag iarraidh air Ceannard Bhòrd na Gàidhlig, Iain Aonghas MacAoidh, deasbad poballach a dhèanamh air maoineachadh TAIC. Tha Bòrd na Gàidhlig airson 100% den mhaoineachadh a tha iad a’ toirt dha TAIC a thoirt air falbh, agus na buidhnean a tha a-nis fo TAIC a ghabhail thairis. Tha an co-dhùnadh air càineadh làidir fhaighinn an dà chuid bho phàrantan is eile ann an Alba fhèin, agus bho eòlaichean eadar-nàiseanta air feadh an t-saoghail. Gu ruige seo, cha tug Bòrd na Gàidhlig seachad adhbhar sam bith a th’ air cùl a’ cho-dhùnaidh aca.
Thuirt an t-Ollamh MacMhaoirn, “Gu ruige seo, cha d’ fhuair mi-fhìn no am bòrd againn mìneachadh soilleir mun cheum seo. Dh’ fheuch mi bruidhinn ris a’ Bhòrd aca leò fhèin agus chaidh mo dhiùltadh, thàinig Iain Aonghas MacAoidh dha Bòrd TAIC ach cha tug e seachad mìneachadh sam bith , dh’iarr mi orra tìde a barrachd airson gnothaichean a dhèanamh gu cothromach agus chaidh mo dhiùltadh. ‘S e ceum air ais a th’ ann, agus ceum a bhios a’ cur leasachadh na Gàidhlig ann an cunnart. Tha TAIC a’ riochdachadh phàrantan, agus gu ruige seo ‘s iad na pàrantan agus luchd-iomairt a phut leasachadh na Gàidhlig air adhart bho thùs. Càit robh na daoine a tha a-nis os cionn Bhòrd na Gàidhlig anns na bliadhnaichean dhen t-sabaid sin? Agus a-nis tha iad airson làimh an uachdair fhaighinn! Mar chathraiche TAIC, chan eil ach an aon slighe romham, agus ‘s e sin a bhith a’ toirt solas an là air na iad a’ dèanamh air cùl dhorsan dùinte. Air an adhbhar sin, tha mi ag iarraidh air Iain Aonghas MacAoidh a’ chùise a dheasbad gu poballach, ro dheireadh a’ Ghearrain, aig a’ chàr as fhaide.“

Bhideo Oraid Rab Dunbar - OGE - 14 Dùbhlachd 2010 -

2010-12-17T18:51:00.001Z

Teòiridh, rannsachadh agus droch-fhaclan eile ann am poileasaidh agus planadh-cànain [Rob Dunbar] from UHI Millennium Institute on Vimeo.

Tuilleadh bhon òraid Rab Dunbar

2010-12-17T10:47:00.001Z

Thuirt Rob (thall an Facebook) gum bi an teacsa (an dà chuid Gàidhlig agus Beurla) a' nochdadh air Làrach OGE. San eadar-ama ge-tà seo criomag a chuala mise:

"...agus tha cuid de na sgoilearan againne air cliù eadar-nàiseanta air cosnadh mu thràth ach chan eil sin math gu leòr mur a bheil sinn a' cuideachadh ann an ath-leasachaidh na Gàidhlig. Aig deireadh an latha, a dh'aindeoin cho cudromach 's a tha RLS agus a dh'aindeoin cho cudromach 's a tha grantaichean agus duaisean rannsachaidh agus rudan eile, aig deireadh an latha ' s e Gàidhlig as cudromach agus as prìseile agus tha mi an dòchas gum tèid againne air ar cuid sgilean agus ar cuid eòlas a chur gu feum agus a' Gàidhlig a chur air adhart agus a' Ghàidhlig a chumail beò agus tha sinn a' coimhead air adhart ag obair le daoine, cha e dìreach leis na buidhnean ach le daoine sa choimhearsnachd gus seo a thoirt gu buil. "

'S e sin a tha fa-near dha a chàirdean, bhiodh Soillse na bèist caran diofraichte ma soirbheachas e leis a' choimhearsnachd, ma dh'fhaodte gu bheil fiù 's cothrom aig Rob coir drochaid a thogail eadar dà champa, drochaid a dh'fhaodadh moran eile leantainn. Chì sin dè thachras ach bidh e inntinneach a bhith leantainn Soillse agus an cuid obrach aig Rob agus a sgioba gu h-àraidh faighinn a-mach ciamar a tha e airson ‘connsachadh cultair’ a sheachnadh.

Oraid Rab Dunbar - OGE - 14 Dùbhlachd 2010

2010-12-15T03:09:00.002Z

Bha mi an làthair nuair a bha Rob Dunbar a’ lìbhrigeadh òraid an-dè. Saoilidh mi gur e prìomh amas a bh’aige eòlas air a roinn fhèin a chur air an fheadhainn eile ann an Oilthigh na Gaidhealtachd taobh a-muigh an roinn Ghàidhlig agus mar sin bhiodh e air a bhith nan naidheachdan inntinneachd dhaibh. Ge-tà‘s e seòrsa ‘meat and 2 veg’ a bh’ann nan robh beagan eòlais agad air cùisean mu thràth gu h-àraidh nuair a thig e gu iomradh air Fishman, Struball agus moran eile a tha ceangailte leis a’ ghnothaich. An robh 16.30 air feasgair Diluain an t-àm as freagarrach gus na Gaidheal ann an Inbhir Nis a’ tarraing dhan òraid? Chunnaic mi moran a bha ag obair làn-ùine ann an saoghal na Gàidhlig ach bha grunn àiteachan ban a dh’fhaodadh feadhainn eile air fhaighinn nan robh cothrom nas fhearr dhaibh nam bheachd-sa. ‘S e feasgar fuar a bh'ann air an taobh a-muigh ach aon uair ‘s gun robh mi am brionn prìomh oifis OGE bha e ro bhlàth nam bheachd-sa gus òraid uair gu leth cluinntinn ach dhan susbaint:

Mar a thuirt Rob air làrach OGE ro-làimh:

"Anns an òraid agam, thèid meòrachadh air na h-innealan teòiridheach a tha a’ buntainn ri poileasaidh agus planadh-cànain airson mhion-chànanan leithid a’ Ghàidhlig, air an fhiosrachadh air a bheil na h-innealan sin stèidhichte, agus air na feumannan agus na prìomhachasan-rannsachaidh a tha na h-innealan sin a thogail. An tèid aig teòiridh agus aig rannsachadh air leasachadh poileasaidh agus air cleachdadh a dh’ fhiosrachadh agus a chuideachadh ann an dòighean a leigeas leinn an ‘connsachadh cultair’ a sheachnadh?"

Saoilidh mi gur ann làidir a bha e air dè tha ag adhbharachd ‘connsachadh cultair’ ach caran lag air ciamar a thoghadh Soillse drochaidean eadar an da champa ach ‘s ann ag amas a tha e a bhith ag obair leis a’ choimhearsnachd san fhairsingeachd. 'S ann mar sin a tha cothrom dha iomairt caran diofraichte a chuir air dòigh agus ma sheachadas Soillse iomaigh Tùir Ìbhri àbhaisteachd, uill co aig a tha fios?

‘S ann nuair a bha a chuid fhaclan a’ tighinn gu crìch nuair a chuala mi beagan a bharrachd mu na prìomh amasan rannsachaidh Soillse. Anns na ceanglaichean dealbhan a leanas chi thu an teacsa sa bheurla far a bheil sin ga mhìneachadh – ged a chaidh an òraid ga lìbhrigeadh sa Ghàidhlig cha robh ach teacsa Beurla ri fhaighinn aig an aonad fàilte. Rinn mi clàradh ge-ta agus ma bhios e math gu leòr agus nochdas cothrom dhomh bheir mi sùil air agus cuiridh mi rudeigin an airde.

http://www.flickr.com/photos/61672546@N ... 9/sizes/l/
http://www.flickr.com/photos/61672546@N00/5261902957/

Inbhir Narann aig briseadh an latha

2010-10-17T23:27:00.002+01:00

Ged a tha sinn a' gluasad chun a' gheamraidh tha aon buannachd tighinn às agus sin ri rà nuair a thig briseadh an latha tha sibh buailteachd a bhith an àirde sa chiad dol a-mahc.

Na Geamaichean Gaidhealach Inbhir Narann 2010

2010-08-22T20:40:00.005+01:00

A' cur crioch air a' ghnothaich le caismeachd piopaireachd dhan phrìomh shràid

Aonghas Phàdraig Caimbeul agus Meg Bateman aig Fèis Leabhraichean agus Ealain Inbhir Narainn

2010-06-11T09:11:00.001+01:00

Dà bhideo goirid

‘S ann anns a’ Bheurla a bha a’ mhòr chuid den tachartas seo. Bha an dithis aca a’ leughadh an cuid obrach sa Ghàidhlig agus ged a bha e a’ còrdadh rium bha mi mothachail fad na ùine gur e Beurla a bha faighinn prìomhachas. Cha robh doigh eile faighinn as nam bheachdsa, chì thu san darna bhideo APC a’ tuigsinn nach robh moran daoine aig an robh Gàidhlig an làthair.
Leugh APC an caibideil ud bho ‘Tighinn Dhachaigh’ far a bheil an trèana agus an taibhse a’ stad ann an Inbhir Nairn airson greiseag.
Dà uair a thìde le APC agus Meg Bateman agus cha do chosg e ach sia notaichean. Aig a’ cheann thall chan eil cus adhbhar ann a bhith gearain.

Mygaelic.com - Art ga dhìon – Gaelic Guerrilla ga chàineadh

2010-01-14T12:39:00.004Z

Tha 'mobheurla.com' fhathast comasach deasbad teth a thogail. Sgrìobh an Guerrilla mu a dheidhinn as dèidh artaigil air Deadline Press a leughadh. Bha na Taxpayers’ Alliance ga chleachdadh gus breab a thoirt dhan chànain san stoidhle àbhaistich aca ach a bheil iad ceart an turas seo?

Feumaidh mi aideachadh gu bheil mise ag aontachadh le mòran a thuirt an Guerrilla. Faodaidh tu beagan a bharrachd a leughadh air an duilleag seo

Inbhir Narann fo Thighearnas a’ Co-op

2009-12-09T21:08:00.001Z

Abair thusa gur e Baile a’ Co-op a th’ann an Inbhir Narann. Bhon a ghabh iad sealbh air Somerfield tha iad air a bhith a’ cur a’ bhathar fhèin am broinn a’ bhùth ud. Cha mhòr nach eil am proiceas sin seachad a-nis. Tha ceithir bùthan Co-op againn sa bhaile a-nis agus smachd orra cuideachd air an stèisean peatrail air taobh an iar a’ bhaile agus tha bathar grosaireachd na chois cuideachd. Tha mòran den bheachd gu bheil prìsean a’ dol an àirde gu math luath anns an togalach far an robh Somerfield agus gu bheil an Co-op a’ toirt a’ gabhail brath oirnn. Gu h-iongantach tha feadhainn den bheachd gur eadar an dha bhùth aig teas meadhan a bhaile, gheibhear prìsean nas iosal san Somerfiled an taca ris a’ bhùth air a’ phrìomh shràid. Mar a thuirt mi, tha da àite eile aca, ma tha eòlas agad air Inbhir Narainn tha Morning Noon and Night ri fhaighinn aig crois-shlighe Merryton agus Co-op eile ann an Tradespark. ‘S e bùth mor a tha airidh air na seachadan a th’ann an Somerfield agus chan urrainn dhut coltas math a dhèanamh eadar sin agus bùthan mòra ann an Farrais, Eilginn no Inbhir Nis. Tha Fiu ‘s Lidl ri dìg an rathaid taobh a-muigh Farrais nas motha. Chan eil mòran rum a ghluasad san Co-op air a’ phrìomh shràid nas motha. Agus ‘s math nach eil sinn uile feuchainn ri biadh a cheannach as na h-àiteachean seo. Nan robh bhiodh loidhnichean ann dìreach mar a bha iad ri fhaicinn aig am èiginn an Northern Rock. Airson taghadh nas s’ fheàrr airson biadh fhaighinn tha thu buailteach a’ tachairt air do chuid càirdean agus nàbaidhean ann an Tesco Farrais, Inbhir Nis no ASDA ann an Eilginn no grunn àiteachean eile.

A bheil fuasgladh sam bith air faire? Ma dh’fhaoidte gu bheil. A-nis tha sinn a’ feitheamh air co-dhùnadh air rannsachadh poblach a ghabh àite na bu tràithe sa bhliadhna. Tha Sainsbury’s airson faighinn a-steach air larach air taobh an ear a’ bhaile agus iad air 200 dreuchd a’ gealltainn dhuinn. Chuir an co-op na h-aghaidh gu mòr, mòr ge-tà agus bha dh’fhastadh iad luchd lagha agus eòlaichean. ‘S e sabaid cruaidh a bh’ann a’ toirt a-steach iomadh cuspair a’ buntainn ri leasachaidh, dealbhaidh agus cor gnothaichean Inbhir Narann. Chuir Sainsbury agus a’ Co-op uabhas de pàipearan-fianais air adhart fad an rannsachaidh a bha seo. Fada bhon a chunnaic muinntir Inbhir Narann co mheud deiseachan daor spaideil a gluasad nam measg. Chaidh am blàr a chur agus chaidh am blàr a chaill le Sainsbury’s?

‘S e seòrsa ìoronas a th’ann dhomhsa, nach eil an Co-op a’ dol ris an canar ‘the caring, sharing co-op’ san snìomh aca fhèin? Nuair a thig e gu h-aon agus dha chan eil iad a’ coimhead ach air an son fhein mar a tha iomadach gnìomhachas eile a dh’aindeoin an cuid eachdraidh. Uill chan eil muinntir Inbhir Narann ga thuigsinn idir, seall air Huntlaidh, baile le 4,000 dhaoine an taca le Inbhir Narann le barrachd air 8,000, tha Tesco agus ASDA aca ann an Huntlaidh. A bharrachd air sin tha an Co-op a’ bagradh oirnn. Bu choir dhaibh a bhith dèanamh leasachaidh air a’ bhùth as motha aca fo chùmhnant eadar Roinn na Gàidhealtachd agus Somerfield (nach maireann) ach ma bhios Sainsbury a’ faighinn cead bho Riaghaltas na h-Alba tha iad a’ cumail a-mach nach tèid an leasachadh sin air adhart.

co-dhiù tha an co-dhùnadh bhon rannsachadh phoblach sin air a bhith air deasg Mgr Stiùbhart Stevenson shìos aig Taigh an Roid. A-nis tha dail uabhasach air a bhith ann bhon a ràinig e an deasg ud. Thathar a ràdh sa phàipear naidheachd The Nairnshire Telegraph gu bheil eagal ann gu bheil sin a’ ciallachadh gun deach Sainsbury’s a dhiùltadh. Uill ma tha sin fior abair thusa gum bi mòran den bhaile seo làidir den bheachd gur e sgainneal sa mile bliadhhna ur a bhiodh an siud. An tèid air trèigsinn buileach glan do Thighearnas a’ Co-op?

Am plana leasachaidh air feadh na Gàidhealtachd ga dhubh-chàineadh ann an Inbhir Narann.

2009-10-22T07:43:00.000+01:00

‘S e plana aig Comhairle na Gàidhealtachd a tha seo. ‘ S e prìomh amas a’ phlana seo gus cruth a chur air leasachaidh sa Ghàidhealtachd airson an ath 20-40 bliadhna a tha romhainn. Chaidh a dubh chàineadh ann an Inbhir Narann ge-tà. Chaidh aithris de choinneamh Chomhairle Coimhearsnachd ‘Suburban’ Inbhir Narann fhoillseachadh sa Nairnshire Telegraph agus ciamar a bha daoine a-mach air plana ‘do-thuigsinneach’. Seadh tha cainnt nam comhairle gu math doirbh a thuigsinn aig amannan agus ma tha leth-bhreac de ‘Aithisg nam Prìomh Chùisean’ faisg air làimh dhut – gabh air do shocair leis!

Ma dh’fhaoidte chan e ann an Inbhir Narann a-mhàin a tha am plana seo ag adhbharachadh deasbaid teth ach faodar a ràdh chan e deagh chàirdeas san fharsaingeachd a bha eadar muinntir an àite agus a’ chomhairle sa chiad dol a-mach. Gheibhear mòran a tha faicinn na comhairle mar nàmhaid, nàmhaid a tha a’ dèanamh sgrios air goireasan agus dearbh-aithne a’ bhaile againn agus nàmhaid a tha làidir den bheachd chan eil ann an Inbhir Narann ach iomall-baile Inbhir Nis.

Ma thèid am plana seo air adhart mar a tha e an-dràsta bhiodh sluagh Inbhir Narann a’ dol am meud 80% bho seo a-mach gu 2031. A-nis chan eil luchd togail-fianais a’ tuigsinn ciamar ‘s urrainn dhut 5,000 cosnaidh a chruthachadh agus bun structair a chuir air dòigh le togail thaighean a-mhàin. A bheil a’ comhairle den bheachd gun tig a h-uile càil eile sa bhad as dhèidh làimh? Nach e sin ro-innealachd caran cunnartach a tha seo aig na luchd-dealbhachaidh?

Chan e nimbys a th’ ann an muinntir a’ bhaile seo tha làn fhios aca gur e rud deatamach don eaconamaidh a th’ann an leasachaidh. Tha iadsan a’ faighnich ge-tà, carson bu choir don a h-uile càil a bhith mu thimcheall a’ bhaile seo agus carson a tha feum air na bailtean ùra Tornagrain agus Whitness. (nach ann as na seachadhan a tha a leithid smaoineachadh, bailtean ùra msaa?) Nach eil badan eile den Ghàidhealtachd airidh air leasachadh cuideachd?

Tha a’ cho-chomhairle fhathast a’ ruith agus leis a h-uiread dhaoine a tha a’ cur an aghaidh a’ ghnothaich mar a tha e chì sinn dè thachras aig a cheann thall.

Na speuran os cionn Inbhir Narann a-nochd

2009-09-25T21:34:00.002+01:00

Brùth air gus dealbh nas motha fhaicinn.

Halò a chàirdean,

'S Fhada bhon a bha mise a' sgrìobhadh sa bhlog a tha seo ach 's e rudeigin a thuirt Tormod còir air program telebhisean a chuir piseach orm. Thuirt e:

'Tha mi fada an comain sgrìobhaidh, mar gum b'e, airson mo bheatha a shàbhaladh. An fhìrinn agam gur e caran melodramatic, nach mi shàbhail o chionn 's gun do thòisich mi a' sgrìobhadh. Comhairlichean do dhuine sam bith a tha deònach peann a chur ri paipear - dèan e! dèan! Chan eil a-màireach air a ghealltainn dhuibh. Toisich an-diugh fhèin.'

Sin thu fhèin Thormaid, gur math a thèid leis an nobhail ùr agaibh. Co-dhiù tha mise direach airson ur aire a thoirt do na sgòthan a chunnaic mi a-nochd. Chuir e nam chuimhne gu laidir ciamar a bha cùisean san dearbh mios ann an 99. Nach e math a bhith beò? Sna laithean seo tha mi buailteach a bhith sgrìobhadh air FnG, 's ann anns an àite ud a tha mòran a' dol ach 's e lan thìde gun do thoisich mi ann a sheo a rithist.

Stad-grian sona dhuibh uile

2009-06-21T06:04:00.002+01:00

Shìos aig traig Inbhir Narann an-diugh. Tuilleadh an seo.

Roc Brezhoneg

2009-06-09T13:41:00.002+01:00

Tè ris an canar Louise Ebrel air an àrd-urlar leis na Ramoneurs de Menhirs aig leth uair an dèidh còig sa mhadainn. Lath breagha air choireigin 2007.

Roghainn cànain ann am prìomh bhaile na Gàidhealtachd.

2009-05-20T22:05:00.004+01:00

Seo againn ceist annabarrach cudromach a chàirdean, nam bheachdsa ceist a tha fada nas cudromach na seiceachan gàidhlig (cha mhòr nach deach seiceachan às an rathad co-dhiù).
Gur math a thèid leis an strì a chuir am buidheann facebook air dòigh gus Gàidhlig faighinn air na h-innealan Markies. Leis a leithid innealan a tha seo tha sinn a’ toirt sùil air an am ri teachd. Seo na tha an t-ar-a-mach teicneolas a' toirt dhuinn. Chì sinn fada a bharrachd den leithid agus innealan eile a bhuaileas air a h-uile pàirt den bheatha àbhaisteach againn. Mura bheil àite don Ghàidhlig an luib an techneòlais ùr tha cunnart ann gun teid i a-mach a shealladh sa bheatha latheil san am ri teachd.

Bu choir do Art Cormaig còir a bhith bualadh air doras Markies cho luath ‘s ghabhas.

@ gunainm 1605 & 1625

2009-03-12T17:42:00.006Z

A charaid choir,

San dòigh a tha sibh airson mise am fiosrachadh a chuir sibh thugam a dh'fhoillseachadh chan eil mise diofar ann an dòigh sam bith bho na meadhanan eile, feumaidh mi a bhith cinnteach den fhiosrachadh ud. 'S e sin ri ràdh, bhithinn an urra ris agus 's ann air mise a thuiteadh a h-uile càil mur a robh am fiosrachadh buileach ceart. Gu mì-fhortanach chan eil na goireasan no an tide agam gus a h-uile càil a tha sin a rannsachadh. Leis a sin chainninn-sa ma bhios sibh cinnteach (100%) den fhiosrachadh ud cuir an àirde air blog e - cuir nad chuimhne gum feum dearbhadh a bhith agaibh nuair a thig e gu aon 's gu dhà. Faodaidh sibh blog a chruthachadh air blogspot sa bhad.

Gràisg

Mygaelic fhathast.com connspaideach 's ag adhbharachadh deasbaid

2009-03-01T12:21:00.002Z

Seo na sgrìobh Seon Caimbeul mu a dheidhinn san Albannach am broinn artigail aige a bha a-mach air (Eil BBC Alba fo smachd 'roinnean an t-suarachaidh chultaraich'?) Thuirt Seon coir,

‘Aidh, cumaibh na tha Gaidhealach am falach air eagal 's gun èirich an sluagh le fearg nuair a gheibh iad a-mach dìreach cho binn blasta 's a bha an cànan 's an cultar a chaidh a thoirt air falbh bhuapa. Se sin a' chomhairle a tha Bòrd na Gàidhlig a' leantainn le mygaelic.com, portal ùr na Gàidhlig, mas fhìor, anns nach eil nì sam bith connspaideach ach a' phrìs. Tha coltas air gun deach a dhealbhadh le comataidh de thidsearan sgoile, tha e cho leanabail. Prìomh dhuilleag a-mach air cothroman obrach ann an saoghal na Gàidhlig, le dealbh, chan ann de Ghaidhil ghlan ach de Ghaidhil ghleansach. Ghia ‘…

Ach tha Art ga mholadh ge-tà:

'Ach tha an cathraiche, Art MacCarmaig, deònach a dhol an sàs air loidhne ann an còmhradh ri luchd dèanadais na Gàidhlig – comharradh a tha glè dhòchasach. Tha BnG fiùs air faighinn cuidhteas an companaidh PR Beurla a bha aca agus Ùisdean MacIllinnein a' dèiligeadh ris na meadhanan air an son a-nis.’

Rud inntinneach eile 's e sin na bheachdan a tha tighinn a’ steach dhan duilleig seo, a leithid:

‘Tha puingean math aig an sgriobhadair seo mu cho truagh 's a tha mygaelic.com - 'se cus-naire a tha seo, airson na chosg Bord na Gaidhlig air. Bhiodh e math gu leor airson larach a dheanadh daoine airson mile not. Cha chreid mi nach d'chosg e rud beag a bharrachd. Tha iad a' cosg fortan air sanasachd. Chosg iad fortan air sanasach air busaichean - obraichean sa Ghaidhlig agus rudan - agus ann an aiteachan poblach an uiridh. Tha Bord na Gaidhlig a' tilgeil airgead na Gaidhlig air falbh, air rudan mar seo, nuair a bhiodh e na b'fhearr a chosg air rudan doigheil. Co rinn an co-dhunadh a thaobh mygaelic.com - agus carson a fhuair e 'priority'? Caite a bheil an 'list of priorites' aig Bord na Gaidhlig? Aithnichidh mi aon bhuidhean bheag a chur a-staigh airson taic 2k - agus dh'iult Bord na Gaidhlig cuideachadh a thoirt dhaibh. Ach deonach gu leor an t-airgead a chosg air 'White Elephants' mar mygaelic.com’

agus

'Direach. Eil feum againn air tiurr airgid gus ar canan a cleachadadh? Tha an larach a bheir dhuinn faclair Dwelly na ghoireas air leth. The uiread larach eile ann - blogaichean is eile - nach fhaighn sg'nn ruadh bho BnG. BnG - duisg!’

Gheibhear tuilleadh air larach an Albannach an seo.

Soidhnichean rathaid Gàidhlig - sìth nar linn?

2009-02-22T21:28:00.001Z

An till Art le deagh naidheachd?

Traigh Inbhir Narann an-diugh aig dol fodha na grèine

2009-02-08T19:03:00.002Z

Gus dealbh nas motha fhaicinn brùth air!

Deasbad eadar Gràisg agus Art MacCarmaig (no fìor dheagh dhoppelgänger didisteach)

2009-02-04T23:31:00.007Z

Seo na thachair a-nochd air Fòram na Gàidhlig:

Art:
Hello a h-uile duine. Chan ann tric a bhios mi a' gabhail pàirt ann am fòram den t-seòrsa seo ach tha mi air a bhith a' leughadh nam beachdan mu mygaelic a nochd an dèidh sgeulachd anns a' Sun bho chionn greis. Tha mi nam Chathraiche Eadar-amail air Bòrd na Gàidhlig agus tha mi air freagairtean a chur do chuid de na ceistean a th' air a bhith aig daoine air ForArgyll agus chì sibh iad thall an sin. Chan eil sinne aig Bòrd na Gàidhlig airson dad a chumail falaichte. Cha robh sam amharc againn a-riamh ach cha robh sinn deònach a dhol an-sàs ann an deasbad mas do nochd mygaelic. Leis gun deach a' phròiseact a chur air bhog an diugh, ma tha ceistean a bharrachd agaibh nach deach a fhreagairt fhathast, leig fios.

Gràisg:
Halo agus fàilte ort Art Ceist sam bith ceangailte le obair a' bhùird no dìreach mygaelic.com?

Art:
Tha mise fosgailte do cheist sam bith, a Ghràisg. Mar a bha mi ag ràdh cha bhi mi a' gabhail pàirt sna fòraman seo ro thric ach cuiridh mi sùil bho àm gu àm. Ach tha Bòrd na Gàidhlig deònach gu leòr ceistean a fhreagairt aig àm sam bith air cuspair sam bith co-cheangailte ri ar n-obair.

Gràisg:
ok ma tha a charaid seo ceist dhut agus beagan searmonaich na luib
Bho seo a-mach am biodh am Bòrd deònach a dh’obair leis a’ choimhearsnachd a tha air loidhne mu thràth air proiseactean eile – a leithid eadar-theangachaidh ‘strings’ Abair Thusa agus goireasan eile? Sheall air an Fhòram seo, rinn tè sa Ghearmailt eadar-theangachaidh air cha mhòr a h-uile càil i fhèin agus chuir i an àirde i-fhèin e. . Tha i airidh air moladh bhon bhòrd aig a char as lugha. Seall air an sàr obair a rinn ‘Cadalach’ shìos ann an Manchester le tirnamblog.com agus cha d’fhuair esan facal molaidh bhon bhòrd no bhuidheann Gàidhlig sam bith eile nas motha. An cuir am Bòrd duais bhliadhnal air dòigh airson a leithid sàr obair a rinn ar caraid 'Gun Ghleoc' no Cristean thall aig Abair Thusa no Akerbeltz le d-dwelly? Bu choir don bhòrd a h-uile tàlant a tha sin a thoirt a-steach don ghnothaich nam bheachdsa. Tha daoine deiseil ‘s deònach Art. Dè do bheachd?

Tuilleadh air Fòram na Gàidhlig ann an uine nach bi fada tha mi an dòchas...

Agus a tuilleadh air sin thuirt Art thall aig ForArgyll.com:

'I am all for openness. I agree and yes, we do plan to have the minutes of all our minutes on the Bòrd website, as opposed to the mygaelic one. This is part of a number of developments and improvements within the Bòrd, and while I cannot say for certain when they will be on the site, we fully intend that they will be.'

Gheibhear tuilleadh aig ForArgyll.com

Sgrìobhadh ùr - An Claigeann aig damien hirst

2009-02-02T10:34:00.007Z

Tighinn a dh’aithghearr, cruinneachadh a bhios taisbeanadh toradh agus sgilean aon sgrìobhadair air fhichead. Ma bhios sibh a’ toirt sùil gu tric air a’ choimhearsnachd air loidhne bidh thusa eòlach air feadhainn dhiubh mu thràth ach a-nis cothrom an cuid sgrìobhaidh cruthachail leughadh.

Tha sgrìobhadairean stèidhichte mar Alasdair Caimbeul (Alasdair a’ Bhocsair), Màrtainn Mac an t-Saoir agus Catrìona Lexy Caimbeul ann, còmhla ri sgrìobhadairean ùra mar Alison Lang augs Màiri E.NicLeoid. Tha ùghdaran gu tur ùr ri fhaighinn cuideachd, agus tha sgrìobhadairean bho dhùthchannan eile ann; bhon a’ Ghearmailt, na Stàitean agus Iapan. Tha ficsean Gàidhlig a’ tighinn beò. Saoilidh mi gu bi iad ri reic aig Comhlaire nan leabhraichean a’ dh’ aithghearr. Dhomhsa gun teagamh sam bi ’s e Leabhar trì an leabhar as fheàrr agus gu h-àraidh an sgeulachd ‘Tìr nan Còtaichean Geala’- saoil Carson a tha sin? J

Co-dhiù Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh air làrach Comhairle nan Leabhraichean.

Leabhar 1, Leabhar 2, Leabhar 3.

Trì molaidhean do Bòrd na Gàidhlig.

2009-01-30T09:14:00.002Z

Beachd a tha aig an amadan neach-ionnsachaidh a tha seo.

1) Bu chòir do geàrr-chunntasan a’ bhùird rim faicinn air loidhne
2) Bu chòir do coinneamhan a’ bhùird fosgailte don mhòr-shluaigh.
3) Bu chòir do tagadh a bhith ann gus ballrachd a’ bhùird a dh’fhastadh..

Tha fhios agam nach bhiodh an treas moladh furasta a chur air dòigh ach saoilidh mi gur e amas a tha airidh air rannsachadh ach saoilidh mi gun tèid a h-uile càil eile sa bhad.

A-nis mise air falbh do 'taigh-sabhailte'. :-)

'Eil B na G a' cosg airgid air seìrbheis a th' ann mar-thà'

2009-01-24T17:20:00.002Z

Tha an cuspair seo air duilleagan an Albannach ruigsinn a-nis agus sgrìobh Seon C Caimbeul artaigil. Mar as àbhaist tha na beachdan tighinn a-steach cuideachd

‘Eil Bòrd na Gàidhlig a' cosg airgid air seìrbheis a th' ann mar-thà?’ le Seon C Caimbeul

'Tha cuid a-mach air cho mì-fhreagarrach, leanabail, 's a tha an t-ainm "mygaelic.com", agus gum bi e 'na "rathad cosgail nach eil a' dol àite". Tha cuid eile ag ràdh nach eil Bòrd na Gàidhlig fosgailte gu leòr anns na dòighean maoineachaidh aige.'

Gus an còrr agus freagairt bhon bhòrd fhaicinn gheibhear tuilleadh air làrach an Albannach.

Dealbh den phortal ùr

2009-01-15T21:37:00.002Z

+++Naidheachd a’ briseadh+++Naidheachd a’ briseadh+++Naidheachd a’ briseadh+++ Dwelly air loidhne..Toradh sàr ghaisgich..Dwelly air loidhne

2009-01-13T17:41:00.000Z

+++Naidheachd a’ briseadh+++Naidheachd a’ briseadh+++Naidheachd a’ briseadh+++ 'S ann mar chlach as an adhair a bha an naidheachd seo. Abair thusa gur e sàr-ghoireas tighinn am bàrr. Nach tèid sibh ann gun dàil? Sin thu fhèin Akerbeltz! www.dwelly.info

A’ dèanamh coimeas air pris dà lìon sòisealta air loidhne

2009-01-08T09:34:00.003Z

1) Làrach a tha ann mu thràth (le ainm Gàidhlig )
Abair thusa: a’ cosg £0

2) Làrach a tha tighinn a dh’aithghearr le maoineachadh Bòrd na Gàidhlig (le ainm snog Beurla)
mygaelic.com: a’ cosg £250,000

Gheibhear tuilleadh air mygaelic.com air làrach The Sun

Latha-luain Woolies

2008-12-30T10:57:00.002Z

Bidh feadhainn dhibh eòlach air prìomh sràid Inbhir Narann agus bidh fhios agaibh gu robh Woolies mu choinneamh an Taigh-chùirt aig teas mheadhan a h-uile càil. Uill tha beàrn ann a nis. Saoilidh mi gur e bacadh nach beag a th’ ann don bhaile. A-rèir rannsachaidh an uiridh tha cheana 82 as gach ceud a’ ceannach bìdh agus stuth eile taobh a-muigh a’ bhaile gu h-ìre air choireigin. Seo na tha air fhàgail de Whoolies air an rathad dhan t-sitig. 14 eile gun chosnadh sa bhaile sa mhadainn seo.

Coimhearsnacdh Ghàidlig ùr?

2008-12-15T06:52:00.003Z

Gheibhear deasbad air a' churspair seo air Fòram na Gàidhlig agus Abair Thusa an-dràsta.

Seo pàirt dheth a sgrìobh Tearlach61:

'Aon rud a tha fìor mu dheidhinn Fhionnladh còir, 's e gu bheil e gu math daighean airson a bheachdan. 'S chan eil dad ceàrr leis a sin. 'S chan eil e ag ràdh dean seo 'or else." Tha e ag `ràdh nach an saoghal cho breagha sa the Bòrd na Gàidhlig 's eile a' cumail a-mach. Tha làn eagal aige gu bheil Gàidhlig fhathast a' bàsachadh a dh' aindeoin FMG 's eile. 'S chan eil e na aonar. Chuala mi cha mhòr an dearbh rud à Domhnall Uileam Stiùbhart. An rud a tha Fionnlagh 's eile ag ràdh 's e nach eil stiall aodaich air an an iompaire. A dh' aindeoin bu bheil Gàidhlig aig 50,000 neach tha i a' bàsachadh mar cànan na coimheasnachd co-dhiù. An rùn a th' aig Fionnladh còir, 's e beàrnn mòr a choilionadh ri thaobh na Gàidhlig. An duighleadas a th' aig a' Ghàidhlig, 's e far a bheil i fhathast na cànan na coimheasnachd, a leithid na h-eileanan an iar, 's iad sin na h-àitichean far a bheil i a' crionadh nas luaithe. Tha an eaconomaidh lag ann an sin. Nuair a bha mi ann an Alba, chan fhaca mi ach aon àite far an robh làmh an uachdair aig a' Ghàidhlig, an sgìre timcheall air SMO far a b' urrainn dhomh comhraidhean thòiseachadh ann an Gàidhlig le dùil sam bith fhreagairt fhaighinn san aon chànan. Ach an duighleadas a th' ann 's e chan eil mòran cosnaidhean faisge air SMO. 'Se laigse mhòr a tha seo. Feumaidh a bhith aon àite ann, far a bheil làmh an uachdair aig a' Ghàidhlig 's an eaconomaidh a tha fallain gu leòr. '

Gheibhear tuilleadh ann an seo agus seo.

An dàrna beatha agus e-foghlam /

2008-12-03T19:07:00.005Z

Saoil am bi cothrom ann gus beagan e-foghlam fhaighinn tron darna-bheatha air loidhne aig an t-Sabhal Mhòr ‘mas fhìor’ san àm ri teachd? Tha grunn oilthigh a’ gabhail ùidh sa ghoireas seo. Gu ruige seo tha ‘second life’ air a bhith nochdadh sna meadhanan mar àite caran cunnartach a tha ag adbharachdh sgaradh-pòsaidh air sgath s adhaltranas ‘mas fhìor’ agus a leithid sin. A-nis ge-tà ma dh’fhaodte gum bi toradh feumail tighinn às a’ ghnothaich?
Dè do bheachd, am biodh ‘an darna beatha’ deagh àite gus coimhearsnachd làn Gàidhlig a chur air dòigh? Cha robh mi a-riamh ann an ‘Darna Bheatha’, a bheil thusa ga chleachdadh?

'nuair a bha feum agaibh ann do cìochan a chumail am falach le do ghàirdean'

2008-12-01T23:03:00.003Z

'Cha robh i air a bhith gu mòr an sàs san iomairt an aghaidh cumhachd niuclasach bhon uair sin ge-tà, chaidh i gu feadhainn de na choinneamhan ach bu bheag oirre an seòrsa gnìomhan a bha os cionn na h-iomairt. Chuir e dragh oirre dìreach cho macho ‘s a bha iad fhad ’s a bha iad a’ toirt a chreidsinn gur e coimhearsnachd eadar-dhealaichte air an robh iad ag amas. Bha adhbhar eile cuideachd, bha i air a bhith ann an trom ghaol le fear aca. Daibhidh, bha e daonnan air falbh bho Dùn Èideann aig coinneamhan nàiseanta agus eadar-nàiseanta no shìos aig Torness le na dìcheallaich eile. Ochd mìosan, bha e air fuirich san lobhta aice, uill bha sin ri ràdh gun do dh’ fhàg e a chuid aodaich san lobhta. Rinn ise a chuid nigheadaireachd, bheathaich i e, thug i iasad as dèidh iasaid airgid dha. Aon latha thàinig i dhachaigh tràth agus fhuair i Daibhidh an sàs ann an tè eile. Le sgian àrain na làimh fhuair e cuidhteas den coimhearsnachd eadar-dhealaichte. Bha Daibhidh shìos an t-sràid, a bhodhaig air a phasgadh ann an siota geal, coltais truagh aithreach air. Bha a chompanach na b’ fhortanaiche, mus do theich i fhuair i greim air a Jeans ach bha aice a ghàirdean a chur air a cìochan. Bha e a’ guidhe air Gillian a bhith reusanta.
‘Reusanta, amadan, tha mi air a bhith reusanta, tha thusa fhathast beò.’ Agus an uair sin thòisich i a’ tilgeil a-mach a fhaidhlichean agus a chuid leabhraichean agus litreachas. Thuit an stuth bu thruime bhon cheathramh làr ach bha pàipearan eile air fleòdradh gu slaodach air an oiteag mar confetti. An uair sin thòisich aodach a’ tuiteam gun t-sràid ach rinn i beagan obrach orra le siosaran mus do thuit iad. Thuit fras leantailean agus laigh mòran dhiubh air falt dubh fada Daibhidh. Bha sluagh mòr a-nis air taobh thall an rathaid ga brosnachadh a h-uile turas a thilg i bad aodaich a-mach agus bha iad sunndach ann a bhith èisteachd leis an òraid shiùbhlach phongail a lìbhrig i. ’S gann gun deach comasan mealltach adhaltranach am mìneachadh ann an leithid de shuidheachadh. Thuig Daibhidh nach biodh e gu mòran feum dha fuireach far an robh e agus dh’fhalbh e aig an dearbh mionaid a thoisich Gillian coltas a dhèanamh eadar meud a bhod agus a mhiann-adhartais poilitigeach. Bha aig Daibhidh agus a leannan ùr mìle gu leth tarsainn Dùn Èideann a choisich, ’s e astar mòr a bh’ ann nuair a bha feum agaibh ann do cìochan a chumail am falach le do ghàirdean. Thug sin cothrom dhan tè leth-rùisgte a co-dhùnadh fhèin a ruigsinn. '

Gheibhear tuilleadh ann an seo: Reul Chearbach Air Chuairt

'An leabhar làn sgudal a bha 'too racy' dhaibh? - latha craicte ann am baile aig iomall na Gàidhealtachd ann an 1986 agus àm Chernobyl.

Uidh sa Ghàidhlig aig Oilthigh Arizona?

2008-11-30T11:19:00.002Z

Chaidh buidheann ùr a chur air bhog air Facebook, Cànanachas na Gàidhlig agus sa bhad chaidh ballrachd a thoirt a mach le ceithir aig Oilthigh Arizona. Saoil dè tha dol thall an sin?

Facebook Cànanachas na Gàidhlig

Buidheann airson duine sam bith aig a bheil ùidh ann an cànanachas na Gàidhlig, gach rud eadar fòin-eòlas is co-chàradh, co-labhairtean is srùbag is srònachadh.

E-leabhar ùr ga chur air bhog

2008-11-22T07:12:00.002Z

Launch: Inbhir Narann 19.30 a-nochd, Bocsa fòn air an t-sràid mhòir

Nobhail bheag leis an amadan ud Des:

‘Reul Chearbach Air Chuairt'

Fosgailte do h-uile duine. Bidh super lager augs poca tiops ri fhaighinn cuideachd. An nobhail bheag làn sgudail a bha ‘too racy’ dhaibh? Latha craicte ann am Baile aig iomall na Ghàidhealtachd ann an 1986 agus àm Chernobyl

Làrach-lìn ùr luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig ga chur air bhog

2008-11-15T10:30:00.002Z

Tha mòran luchd-ionnsachaidh den bheachd nach eil goireasan gu leòr ann gus conaltraidh air loidhne a dhèanamh. Gus a' bhearn seo a lionadh tha Foram na Gàidhlig.net air ùr-nochdadh. Aig cridhe a' ghnotaich gheibh thu bòrd brath 'eadar-gnìomhach'. 'S bochd nach eil a leithid ri fhaicinn air an làrach Clì mar eisimpleir ach sin mar a tha e. Ma tha mionaid agad carson nach gabh sibh ann gus taic a thoirt don choimhearsnachd eadar-naiseanta luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig.

Athchuigne chudromach BBC Alba

2008-11-15T09:40:00.001Z

Athchuinge gus BBC Alba fhaighinn air freeview.

leabhar a tha mi a' leughadh

2008-11-15T09:37:00.002Z

Tha mise air a bhith leughadh leabhair a chaidh a mholadh dhomh le Fionnlagh. Leabhar ris an canar, ‘The Green Book of Language Revitalisation in Practice.’ Tha an leabhar seo uabhasach fhèin inntinneach agus gu ruige seo leugh mi mòran a tha a’ còrdadh rium. Seo beachd a tha aig Leanne Hinton bho Oilthigh Berkeley sna SA. (Rinn me eadar-theangachaidh agus tha mi an dòchas nach eil e ro robach).

‘San fharsaingeachd, tha call cànain na phàirt de chall chultarach agus siostam eòlas slàn, a’ gabhail a-steach siostaman feallsanachd, seanachas agus traidiseanan ciùil, siostaman eòlais àrainneachd, eòlas leighis agus dòighean culturach cudromach agus sgilean ealaine. Dh’fhaodadh an saoghal pàirt cudrom de shuim eòlas mhic an duine a chaill a h-uile turas a tha cànan a’ tighinn gu crìoch. Dìreach mar a tha mac an duine ga chur ann an cunnart tro sgrios iomadachd ghnè, nach faodadh sinn a bhith gar cur ann an cunnart tro sgrios siostaman iomadachd eòlais.

Dhomhsa ‘s e fìor dheagh bheachd a th’ ann an siud. Ma bhios sinn airson cànainean a shàbhaladh nach bu choir dhuinn a bhith faighneachd carson a tha an t-siostam againn (‘s e sin ri ràdh dòigh bheatha agus eaconamaidh nan dùthchannan beartach) a’ dèanamh uiread de sgrios air an a h-uile càil. Nach bu choir dhuinn a bhith smaoineachadh air freagairtean beagan a bharrachd taobh a-muigh a’ bhocsa? Ann a bhith a’ strì airson mion-chànain an e sin a’ ciallachadh gu bheil sibh a’ strì airson saoghal eile? Saoilidh mise gu bheil

Poileas Inbhir Narann a' lorg each agus bo panto!

2008-11-02T23:36:00.004Z

Bha sabaid a-raoir eadar dithis fear agus an t-each agus a charaid a' bho aig iomall a' bhaile nuair a dhuin na taighean-sheinnse. Rinn an da bheathach a' chuis air an dithis eile agus a-nis tha am poileas gan lorg. Bha an upraid seo a' gabhail aite faisg agus air an A96.

Thuirt te-fhrithealadh bhon taigh-sheinnse, ' Bha coltas spaideil orra ach cha do bhuannaich iad duais, chan eil fhios agam far an deach iad.'

'S e beathaichean cunnartach a th' annta gu dearbh, tha muinntir Inbhir Narann gu mor an dochas gum bidh an t-each agus a' bho ann an greim ann an uine nach bi fada. An tainig an t-each agadsa dhaichaidh a-raoir ann an staing? Chuir fios dham poileas Inbhir Narann ma tha fiosrachahd agad.

'Boiteag' air Facebook

2008-11-02T23:36:00.001Z

An-diugh bhruth mi air ceangail ann an teachdaireachd a fhuair mi air facebook agus an uair sin fhuair boiteag ris an canar 'Koobfaceb' a-steach mo chunntas Facebook. Sa bhad chuir e 2 * 20 teachdaireachdan do daoine air mo liosta cairdean. Fhuair mi cuidhteas dheth le Norton ach tha fhathast stuth grod a chaidh gu domhainn ann an WIndows air mo choimpiutar, bidh agam an clar cruaidh a glanadh agus a h-uile cail a chur a-steach a-rithist. Bha mise laidir den bheachd gur e aite sabhailte a bh' ann an Facebook ach cha robh agus bha agam rabhadh a chur dhan a h-uile duine a bha air an liosta agam. Chan eil mi cinnteach ma bhios mi a' cumail a' dol le facebook a-nis. 'S math gu bheil laptop agam airson faighinn air loidhne ach chan eil na sracs ag obrachadh gu math idir air an inneal seo :-(Chuala mi gu bheil a' bhoiteag seo dripeil trang air Bebo agus Myspace cuideachd agus chan eil fhios agam nam biodh e cunnartach ann a sheo ach thoir an aire sna aiteachan eile!

Plana Fionnlaigh no Plana Bòrd na Gàidhlig – Dè dìreach a tha an diofar eadarra?

2008-11-01T22:14:00.001Z

Rudeigin a sgrìobh mi thall aig fòram na Gàidhlig

Tha Fionnlagh airson coimhearsnachd Gàidhlig ùr a chruthachadh, coimhearsnachd fa leth bho shaoghal na Beurla far am biodh làimh an uachdar aig a’ Ghàidhlig. ’S e sin an sealladh a tha aige airson ath-thilleadh gluasad chanain a choileanadh. Agus cho fad’ s as aithne dhomh ‘s e a’ phrìomh amas aig Bòrd na Gàidhlig gus coimhearsnachdan Gàidhlig a neartachadh? Ge b’ e do bheachd air Fionnlagh tha e air a bhith a’ toirt sùil air suidheachadh min-chànain eile air feadh an t-saoghal far a bheil adhartas feumail a’ dol air adhart agus ‘s ann as a sin a tha a cuid beachdan stèidhichte. A-rèir coltais rinn Bòrd na Gàidhlig an aon rud gus am plana aca a chur air dòigh ach feumaidh mi aideachadh chuala mi bho eòlaiche gu robh am plana aca a’ crochadh gu mòr air a’ phlana chuimris. Tha ceist aig Fionnlaigh, ‘ma bhios sibh ag ionnsachadh Gàidhlig, dè an ceann-uidhe a th’ agaibh?’ ’S e deagh cheist a th’ ann an sin nach e?. Carson a tha sinn ag ionnsachadh Gàidhlig? Uill bìdh adhbharan pearsanta aig a h-uile fear no tè againn ach bidh sinn uile airson a’ chànan a shàbhaladh, nach bi? An e sin a’ phrìomh amas aig a’ bhòrd bhrath seo. An tèid e a dhèanamh? Am bi na h-oidhirpean againn gu mòran feum? Cia mheud luchd-ionnsachaidh a tha tighinn gu buill?. Aon as gach ceud, no nas lugha na sin? Tha Art MacCormaig a-mach air ciamar a dh’adhbharachadh plana Fionnlaigh ‘ghetto’, uill a bheil ‘ghetto’ againn ann an seo – Ghetto ‘mas fhìor’ luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig far nach eil na buidheann oifigeach a’ gabhail ùidh. Carson nach do chuir a leithid Clì Gàidhlig rudeigin ris an canar ‘Fòram na Gàidhlig’ an àirde? Tha sin beò ann an saoghal far a bheil daoine a’ sùileachadh ‘Eadar-lìn 2’, (web2 mar a chanas iad – ‘s e sin ri ràdh goireasan ‘inter-active’ agus chan eil luchd ionnsachaidh na Gàidhlig diofraichte bho duine sam bith eile a tha a’ cleachdadh an t-eadar-lìn). ’S e seo an t-àite far a bheil sin a’ tighinn gus beagan Gàidhlig fhaighinn. Tha criomagan Gàidhlig ri fhaighinn faisg air làimh airson feadhainn dhinn taobh a-muigh air falbh bho na coimpiutaran. An dà chuid air a’ phrìomh sràid ‘s docha agus air an eadra-lìn ma bhios sibh fortanach gu leòr. Chan eil sin ri fhaighinn airson a h-uile duine ge-tà, dhaibhsan chan eil ach na goireasan air loidhne gus beagan Gàidhlig a thogail. Leis a sin a bheil sinn a’ tuigsinn dè tha a’ cur piseach air smaointinn Fionnlaigh. A bheil feadhainn dhinn ro luath gus a bhith ga chàineadh gun a bhith a’ toirt sùil mionaideach air cùisean a thaobh ciamar a soirbheachas ath-thilleadh gluasad cànan.

A-nis a bheil Plana Bòrd na Gàidhlig a faighinn air adhart? A bheil iadsan a’ neartachadh coimhearsnachdan Gàidhlig? Tha tuilleadh clann ag ionnsachadh Gàidhlig sna sgoiltean a-nis ach a bheil iad ga chleachdadh taobh a-muigh geataichean na sgoile agus tha soidhnichean spaideil dà-chànanach rim fhaicinn faisg air puirt-adhair Inbhir Nis ach an e sin gu leòr? Gu ruige seo tha mise air a bhith taiceil don Phlana aig Bòrd na Gàidhlig agus bidh mi a’ cumail a’ dol leis an taic ud ach cuin a bhios sinn a’ faicinn fìor thoradh às? Feumaidh mi aideachadh tha amharas agam gum bi Plana na Gàidhlig ro anmoch airson a’ chanain ann an Inbhir Narann. Sgrìobh mi mu a dheidhinn agus faodaidh sinn sin fhaicinn air an duilleig seo.
'Ath-thilleadh gluasad cànain ann an Inbhir Narann:
cothrom a tha a’ dol a-mach à sealladh?'
http://docs.google.com/View?docid=dcwcj74b_32f5nchjdh

Tha Gàidhlig fhathast a’ crìonadh, gu dearbh tha clann a’ dol dhan na sgoiltean Gàidhlig, ach cait a bheil an coimhearsnachd Gàidhlig às dèidh na sgoiltean agus obair an latha ri chùl aig na buidhinn Gàidhlig? Leis a laigse a tha sin am biodh dad ceàrr ann nan robh Plana B a’ ruith aig an aon àm? Carson a bu choir monopolaidh a bhith aig duine sam bith? Ma bhios feadhainn airson coimhearsnachd ùr a chruthachadh dè a tha ceàrr le sin.
Leig leotha a’ dol air adhart ann an stoidhle sam bith a thogras iad. ’S e sin am beachd a tha agamsa co-dhiù.

2008-10-31T22:25:00.000Z

Cola-deug chudromach airson sgioba ball-coise Inbhir Narann

2008-09-12T22:11:00.001+01:00

A-màireach bidh Keith a’ ceilidh oirnn agus iadsan san treas àite agus Inbhir Narann sa cheathramh àite. Didòmhnaich 21 bidh sinn san chuairt dheireannach sa chupa ceann a tuath aig sràid Grannd (‘s e dhachaigh Clach a tha sin) agus bidh sinn a’ dèanamh ar dìcheall an aghaidh Caley Thistle.
A bharrachd air sin, Disathairne 27 bidh sinn uile a’ dol sios do dùn Èideann. Bidh Inbhir Narann a’ cluich an aghaidh Edinburgh City aig Meadowbank ann an cupa na h-Alba!
County Boys – air ais a-rithist!

Ath-thilleadh gluasad cànain ann an Inbhir Narann: cothrom a tha a' dol a-mach à sealladh?

2008-08-21T11:47:00.001+01:00

Aithris air cor na Gàidhlig ann an Siorrachd Inbhir Narann agus beachd air dè a’ dol a thachairt don chànain san sgìre san àm ri teachd

1.Roimh-ràdh 2
2.Eachdraidh na Gàidhlig ann an Siorrachd Inbhir Narann 3
3.Luchd ionnsachaidh ann an Inbhir Narann. 15
4.Cultar Gàidhlig ann an Inbhir Narann 19
5.Na fileantaich ann an Inbhir Narann 24
6.Cròileagan Inbhir Narann 27
7.Aonad Gàidhlig. 29
8.Buaidh Inbhir Nis 32
9.Co-dhùnadh 34
10.Leabhar-chlàr 36
Roimh-ràdh
Anns an tràchdas seo bheir sinn sùil gu mionaideach air cor na Gàidhlig ann an Siorrachd Inbhir Narann. Thathar a’ sùileachadh gum bi an tràchdas a’ sealltainn fianais gu leòr gu bheil buinteanas làidir domhainn aig a’ Ghàidhlig don sgìre agus a bharrachd air sin gu robh luchd-imrich aig an robh Gàidhlig a’ toirt leantalachd don chànan ged a chaidh dualchainnt Ghàidhlig na sgìre a-mach à bhith.

An uair sin bheirear sùil air Gàidhlig sa bhaile san latha an-diugh agus aig a cheann thall faighnichear na ceistean: a bheil cothrom ann an Inbhir Narann gus fìor ath-thilleadh gluasad canain a choileanadh no a bheil cùisean eu-dòchasach a dh’aindeoin gu bheil sinn beò ann am mìle bliadhna ùr far a bheil a mhòr chuid den t-sluaigh bàidheil dhan chànan? Am bi Inbhir Narann gu mòr an sàs ann an saoghal na Gàidhlig san àm ri teachd mar phàirt den sealladh a chaidh fhoillseachadh le Bòrd na Gàidhlig?
Eachdraidh na Gàidhlig ann an Siorrachd Inbhir Narann
An-diugh a thaobh ìomhaigh dualchas Inbhir Narann tha làimh an uachdair aig cultair na h-iasgairean ged nach eil mòran teaghlaichean aig a bheil buinteanas don gnìomhachas iasgaich Inbhir Narann a’ fuireach san sgìre Baile nan Iasgairean. Ma tha ceangail aig duine sam bith leis an dualchas iasgaich tha iad gu math pròiseil às ge-tà agus ’s e comharra cudromach de fhèin aithne sa bhaile ged a thàinig mòran atharraichean air cuisean co-cheangailte ri iasgach san dàrna phàirt den linne mu dheireadh ann an Inbhir Narann. Ged a tha taigh tasgaidh Baile nan Iasgairean air ghluasad bho Bhaile nan Iasgairean gu àite eile ann an Inbhir Narann a-nis, ’s e fhathast o shealladh nan iasgairean a tha dualchas a’ bhaile air a thaisbeanadh. Nan robh thusa nad neach-turais cha bhiodh thusa a’ mothachadh idir gu robh ceangail làidir leis a’ Gàidhlig aig a’ bhaile ach sa bhad bhiodh fhios agad dè cho cudromach ’s a bha an t-iasgach do mhuinntir an àite. Cha mhòr nach eil Gàidhlig ga sguabadh às aig an ìre seo, ’s e toradh eile a th’ ann an sin a thàinig às na làithean nuair a fhuair Beurla làimh an uachdar. Cha bu choir Inbhir Narann a bhith air a nàireachadh airson sin, cha mhòr nach faigh thu fianais sam bith air dè cho cudromach sa bha Gàidhlig do h-eachraidh agus dualchas ann an Taigh tasgaidh Port an Eilean Ìle mar eisimpleir. Chan e a-mhàin ann an Inbhir Narann a thàinig coltas Orwellian air cùisean co-cheangailte ris a’ ghàidhlig.
O chionn fhada bha daoine den bheachd gu robh buinteanas aig coimhearsnachd nan iasgairean do na Lochlannaich ach sa mhìle bliadhna seo tha deuchainnean fala air an dearbhachadh gur e às shluagh cheilteach a thàinig iad. A bheil na h-iasgairean den aon sluaigh ceilteach ’s a bha na Gàidheal a cheannaich iasg bhuapa suas aig an Mercat Cross air a’ phrìomh shràid, (cuimhne a tha gu math cumanta ann am beul-aithris nan iasgairean). Bhiodh deuchainnean fuil eile air a’ chuspair sin gu math inntinneach. Mura robh na h-iasgairean a’ bruidhinn beurla san t-seann aimsir tha sin a’ togail ceiste inntinneach. An robh Gàidhlig aca cuideachd no an tàinig iad ann an long nan speuran mar shluaigh Ceilteach aig an robh beurla bho thùs? Aon rud a tha cinnteach a-nis, ’s e sin gu bheil buntainneas aig na h-iasgairean do na slòigh ceilteach.
Ma leughas tu an leabhar aig Seòras MacBheathain, History of Nairnshire, gheibh thu mòran a chaidh a chlàradh air dè thachair san t-Siorramachd ach chan eil cus iomradh air a’ Ghàidhlig seachad air na leanas.
The line of diversity of language can still be traced from the town of Nairn on the seaboard, passing between Auldearn or Ardclach, across the river Findhorn into Moray, separating Dyke from Edinkillie, and, bending round, crossing the Spey at Lower Craigeallachie. Till recent times the native population west of the town remained Celtic, while the inhabitants to the East were English Speaking.^¹
Agus sin e dhut, tha e iongantach ann an dòigh nuair a smaoineachas tu gun d’ thachair mòran den eachdraidh ud tro mheadhan na Ghàidhlig ach chan eil e iongantach ann an dòigh eile, ’s e sin ri ràdh gun deach a h-uile càil ga chlàradh sa bheurla. (buaidh Orwellian a-rithist).
Dè am fianais a tha gur e àite gàidhealach a th’ ann an Inbhir Narann? Sa chiad dol a-mach tha an cànan fhèin fhathast ann. Tha e follaiseach ged a bhàsaich dualchainnt Gàidhlig Inbhir Narann a-mach san linne mu dheireadh bha fhathast fileantaich ag imrich dhan sgìre bho àitichean eile sa Ghàidhealtachd, a bharrachd air sin tha àireamh beag de luchd ionnsachadh sa bhaile. Uaireannan cuiridh e iongantas air daoine a tha aineolach air suidheachadh na Gàidhlig ann an Inbhir Narann gun robh àireamh mòr de dh’fhileantaich san t-Siorramachd. Àireamhan fiù ’s o amannan a tha an chuimhne muinntir a’ bhaile a tha fhathast beò.

(bho td5 Gàidhlig (Scottish Gaelic) Local studies Vol 21: Bàideanach, Strath Spè, Narann & Bràighean Mhàrr. Author Kurt Duwe)
Tha an dealbh seo a’ sealltainn toradh nan cunntasan-sluaigh eadar 1881 agus 2001 an dà chuid ann an Siorramachd Narann agus Bàideanach.
Tha a h-uile coltas ann gu bheil Gàidhlig air a bhith bruidhinn ann an Inbhir Narann bhon latha a thàinig e. Cuin a bha sin? A-rèir Brian O hEadhra, ‘Tha fhios gur i Gàidhlig Cànain dhùthchasach Inbhir Nis, agus i air a bruidhinn an seo fad còrr is mìle bliadhna. ’^² Faodar a ràdh gu robh Gàidhlig ri cluinntinn ann an Inbhir Narann fad còrr is mìle bliadhna cuideachd. A-rèir a’ chunntais sluaigh mu dheireadh tha bharrachd air 300 daoine anns an t-Siorammachd a tha comasach bruidhinn, tuigsinn no a’ leughadh Gàidhlig agus a-nis, le aonad Gàidhlig aig Sgoil Millbank tha a h-uile coltas ann gum bi beagan Gàidhlig sa bhaile san àm ri teachd. Bha e gu math doirbh airson nam pàrant gus aonad gàidhlig faighinn sa bhaile agus bidh mi a-mach air sin ann an earrann eile.
Nuair a choimheadas tu air na h-ainmean àiteachan air a’ clàr-dùthcha Ordinance Survey chì thu dè dìreach cho Gàidhealach ’s a bha an sgìre. Chan eil agad ach sùil a thoirt air trì ainmeannan sa bhaile a-mhàin gun a bhith a’ coimhead air a’ beartais de h-ainmean àiteachan a gheibh thu astar beag bhon oirthir. Tha trì sgìrean ris na h-ainmean Achareidh, Balblair agus Cranloch agus bidh duine sam bith le beagan Gàidhlig a’ tuigsinn sa bhad dè a tha na h-ainmean ud a’ ciallachadh. Chan urrainn do duine sam bith àicheadh beartas dualchas nan Gàidheal a tha an Ordance Survey ga thaisbeanadh dhuinn.
An uair sin gheibh thu na sgeulachdan a fhuair a-steach an litreachas a tha ri fhaighinn airson luchd-turais. ’S e caractar gu dearbh a bh’ ann an Calum Beag, bha e a’ creach sprèidh agus bha e na charaid mòr den Mhorair Chaladair. Aig a cheann thall ge-tà cha robh fiù ‘s am Morair comasach a shàbhaladh nuair a chuir Morair eile roimhe gu robh e seachd searbh sgìth de Chalum Beag agus chroch e e. Ann an sgeulachd eile, gheibhear clach na bana-phrionnsa air an abhainn Findhorn far an do bhàsaich dithis a bha aig an àm ann an trom gaol. Theich iad agus chaidh iad às an rathad anns an abhainn. Greis bhon àite a thachair sin gheibh thu Randolph’s leap far an leum fear tarsainn air an abhainn le nàimhdean às a dhèidh. Àiteachan far an gabh sgeulachdan romansach àite. Gheibh thu sgeulachdan eile cuideachd agus ged a tha iad air an clàradh sa bheurla tha buinteanas aca don àm nuair a bha Gàidhlig aig cha mhòr a h-uile duine.
B’ ann an 1773 a ràinig Boswell agus MacIain Inbhir Narann air an turas aca don Ghàidhealtachd agus na h-eileanan an iar. Sgrìobh MacIain:
We came to Nairn to breakfast. Though a county town and royal burgh, it is a miserable place. Over the room where we sat, a girl was spinning wool with a great wheel, and singing an Erse song. ^³
Tha fhios againn an diugh dìreach air sgàth ’s gu bheil cuideigin a’ seinn òran ghàidhlig nach eil sin a’ ciallachadh gur e àite gàidhealach a th’ann ach aig an àm a bha sinn bha an dithis sgrìobhadair làidir den bheachd gu robh iad sa Ghàidhealtachd nuair a ràinig iad Inbhir Narann.
Thathar a’ creidsinn gu robh 56.3 sa cheud ann an Inbhir Narann a’ bruidhinn Gàidhlig sa bhliadhna 1806^⁴. A-rèir rannsachaidh a chuir The Inverness Society for the Education of the Poor air dòigh ann an 1822 bha 62 sa cheud ann an Inbhir Narann, 55 sa cheud ann an Àird-Chlach agus 75 sa cheud ann an Chaladair a’ bruidhinn Gàidhlig.^⁵ Nochd fianais eile de àireamh luchd labhairt na Gàidhlig ann an 1854 nuair a dhiùlt Eaglais na h-Alba a chumail a’ dol leis a’ Ghàidhlig ann an Inbhir Narann: ‘In Nairn, in 1854, the authorities overruled some 500 residents who argued that Gaelic was the only language in which they could be edified.’^⁶ Abair thusa gur e bacadh nach bu bheag don chànan a bh’ ann an siud. Thachradh an aon chonnspaid san Eaglais Shaoir beagan bhliadhnaichean às dèidh sin.
Eadar 1875-76 bha Gàidhlig ag adhbharach deasbaid teotha san Eaglais Shaor Inbhir Narann. Chaidh trì bliadhnaichean seachad mus d’fhuair an coitheanal ministear ùr a bha freagarrach don dà chuid luchd bruidhinn na Gàidhlig agus iadsan aig a bheil Beurla a-mhàin. Rinn Gòrdan MacGilleBhràth mion-sgrùdadh air a’ chuspair san leabhar aige Nairn and the Disruption (1843-1873). Seo na sgrìobh e mu choinneamh a ghabh àite san eaglais san Fhaoilleach 1876.
The following month the first clear indication of thè Gaelic problem emerged with thè proposal that non-Gaelic speaking probationers should be considered in the vacancy, as the number of Gaelic speaking probationers was small.^⁷
Chaidh an dà bhuidheann ainmeachadh mar ‘the English Party’ agus ‘the Gaelic Party’ ann an cunntas na h-eaglaise. A-rèir luchd-iomairt na Beurla cha robh aig ceud a’ frithealadh gach seirbheis Ghàidhlig agus a bharrachd air sin,’they also claimed that there were not six persons in the congregration who could not understand English^⁸.’ Air an dàrna làimh bha na Gàidheal a’ cumail a-mach gu robh 200 ann gach turas. Bha an strì a’ cumail a’ dol agus sa Ghiblean 1877 ghabh coinneamh eile àite:
Of the two who spoke in support of the viewpoint of the Gaelic party, one was allowed to do so in Gaelic, as he insisted that he was not capable of expressing himself in the English Language.^⁹
Faodar fhaicinn às na tachartasan connspaideach sin gu robh coimhearsnachd Ghàidhlig làidir ann an Inbhir Narann aig an àm, na mheasg feadhainn gun bheurla. Bha a’ choimhearsnachd ud comasach iomairt a chur air chois gus Gàidhlig a dhìon sa phàirt den bheatha aca a bha gu ma cudromach dhaibh, ’s e sin ri ràdh san eaglais. Gun teagamh sam bith bhiodh na daoine ud air a bhith cleachdadh an cuid Gàidhlig taobh a-muigh na h-eaglaise cuideachd. Nuair a leughas tu mu dheidhinn suidheachadh na Gàidhlig sna sgìrean traidiseanta nar lath-ne tha e doirbh gun a bhith a’ dèanamh coltas le cùisean san Eaglais Shaor Inbhir Narann ann an 1876.
Tha dealbh iongantach air dè bha air fhàgail dè chultar nan Gàidheal san darna phàirt den naoidheamh linne deug san obair a rinn fear ris an canar Raibeirt MacThòmais. Bha e na thidsear ann an Caladair ann an 1858 ach dh’imrich e gu Àird Chlach ann an 1874. B’ ann an sin a sgrìobh e The Natural History of a Highland Parish. ’S bochd nach robh ùidh aig MacThòmais ann am beul aithris don ìre a bha e an sàs an luibh-eòlas oir nan robh e air a bhith a’ rannsachadh cultar nan Gàidheal san aon dòigh a rinn e mion-sgrùdadh air na beathaichean agus lusan, bhiodh sàr stòras air a bhith againn. Rinn e iomradh air mòran saobh-chràbhaidh ceilteach ceangailte leis an saoghal nàdarrach. Rinn e sgrùdadh air ainmean-àite san sgìre cuideachd. San ro-ràdh den leabhar aige thuirt e.
By and by, I began to record for my own information and amusement, the more striking facts or fancies held forth in connection with any particular subject; and, for many years, this exercise proved a copious source of gratification at least to my own mind. In this way a few local tales have been preserved, for, as we live in an age less indulgent of myth and tale then the bygone, they would almost certainly have passed with their narrators into oblivion, and been irretrievably lost^¹⁰
Tha e follaiseach gu bheil MacThòmais a-mach air seanchaidhean an seo agus ma choimheadas tu air àireamhan a’ chunntas shluaigh aig an àm ud, chithear gu robh 199 fileantachd a-mach a 1,117 san sgìre gu lèir. An robh MacThòmais a’ bruidhinn ri muinntir an àite a bha dà-chànanach? S bochd nach do dh’innse e tuilleadh dhuinn. Nuair a sgrìobh e mu dheidhinn beagan beòil-aithris bha e gu math mionaideachd ge-tà. Am measg liosta creutairean a chuir e san leabhar, gheibh thu an Water Ask –no ‘plamated smooth newt’ mar a chanas iad.
Once upon a time, as related in the following local story, a labouring man, while drinking on his knees from a moorland pool, inadvertently swallowed an ‘ask’. For days and nights on end, he could feel the ‘hateful beast’ leaping, crawling, and sometimes even gnawing at his stomach. Medicines were taken, and every doctor within reach was consulted, but all to no purpose. At last, he met a ‘Wise Woman’ who told him to eat the fleshy part of seven salt herrings, and immediately thereafter to lie down and hold his head over a running stream, where the ‘ask’ might hear the murmuring among the stones. This he did, and in a few minutes, to his great delight, the vile reptile made its way up his throat, jumped into the current , and instantly disappeared in its native element. From that day to the present, many in Nairnshire believe that ‘asks’ are dangerous and not to be rashly dealt with. ^¹¹
Gu dearbh bha Mac Thòmais mothachail gu robh Gàidhlig ann agus a’ dol fodha gu math luath. Dìreach mar a tha cùisean sna sgìrean traidiseanta an diugh, mura bheil Gàidhlig ri chluinntinn chan eil sin a’ ciallachadh nach robh e ann agus tha a h-uile coltas ann gum biodh na Gàidheal air a bhith a’ bruidhinn beurla na robh Goill nan làthair dìreach airson a bhith modail mar a tha iad buailteach a dhèanamh san linne seo. Seo na thuirt MacThòmais a thaobh a’ chànain ge-tà.
Although Gaelic is now very little spoken in Nairnshire yet some ⁴/₅’s of the natives may be set down as purely Celtic. With very few exceptions, every hill, stream, and cosy farm-stead, bears to have received its distinctive appellation when the ancient tongue was the common medium of intercourse all over the land.^¹²
Cò iadsan a bha nan còigeamh pàirt den t-sluaigh? An robh e a-mach air muinntir Baile nan Iasgairean no, air adhbhar air choireigin an robh coltas diofraichte air muinntir badan eile san sgìre?
’S e duine iongantach a bh’ ann am MacThòmais, duine a bha air leth fiosrachail a thaobh an àrainneachd, na creutairean agus dòigh bheatha agus beul-aithris an àite agus a h-uile càil eile a bha a’ tachairt mu chuairt air. Eadhon ged a tha a’ Ghàidhlig air falbh bhon na sgìrean sin a-nis tha an àrainneachd a chaidh a chlàradh le MacThòmais fhathast ri fhaicinn agus chan eil e ach 15-20 mionaid a-mach às a’ bhaile ann an càr. Faodaidh tu tadhal a thoirt air a leithid Drochaid an t-Sithein. Thug MacThòmais sgeulachd dhuinn mun àite sin.
One dark night, we are told, a belated drover from a Cawdor market, happened to pass this way. On approaching the bridge, he was greatly astonished and frightened beyond measure, to observe rays of the most brilliant light beaming through rocky foundations, at numerous rents and cracks where the sharpest eyes in the country had never before been able to detect.
Rinn MacThòmais grunn iomraidhean air na sitheann, agus a bharrachd air sin air criomag air leth inntinneach eile ri leughadh am broinn a chuid obrach..
Tradition says that this small boulder was used by Fugail and his jolly companions in their sporting expeditions to Nairnshire.^¹³
Ma dh’fhaoidte gu robh droch beachd aig MacThòmais air feadhainn de na saobh-chràbhaidh agus air sgàth ’s an robh e caran aindeònach gus a bhith clàradh feadhainn dhiubh. Tha coltais ann gur robh esan an làthair san àite nuair a bha mòran na bha air fhàgail den t-seann dualchas a’ dol às an rathad. Air an làimh eile air sgàth gun robh e na choigreach do Ard Clach, an robh mòran ann nach robh e a’ tuigsinn oir nach robh Gàidhlig aige? Faodaidh tu a bhith cinnteachd nan robh 199 luchd-labhairt beò san sgìre an-diugh bhiodh na h-eòlaichean a’ dèanamh orra gun dail.
As a pleasant entertainment after their daily toil, the long evenings were often spent by the lads and lasses in visiting at the neighbouring cottages. Here they sat around the fire and amused each other by singing ballards, chatting over any local gossip, or listening to some new versions of these weird tales of superstition which exercised such a depressing and cramping influence on the minds of our forefathers. Witchcraft, in all its worst forms, was a universal belief. ^¹⁴
Tha an leabhar aig MacThòmais na ghoireas shònraichte agus tha e a’ dearbhadh gun robh an siorramachd gu math na bhogadh ann an cultar nan Gàidheal agus aig an àm a chaidh an leabhar a sgrìobhadh bha fhathast daoine beò aig an robh eòlas air a h-uile càil a bha seo agus tha coltas ann gun deach an foghlam air an eòlas a bha seo san t-seann stoidhle.
Tha coltas ann gu robh fada a bharrachd Gàidhlig ri cluinntinn san ath pharaiste ri Àird Chlach, Caladair. Bha sin mothachail bhon a chaidh a chlàradh san ‘Statistical Accounts of Nairnshire 1842. Chunnaic an t-Urramach Sìm MacLochlain gu robh Gàidhlig fhathast ga cleachdadh san àbhaisteach. Bha MacLochlain ann an Caladair grunn bhliadhnaichean mus do ghluais MacThòmais gu Ard Clach.
This parish forms the extreme limit of the Gaelic district in this direction, there being nothing but English spoken beyond its eastern boundary. Both languages, as might be expected from its position, are in very general use, although in their intercourse with each other, and in the services of religion, the peasantry still show a decided preference for the Gaelic. Notwithstanding the close neighbourhood of English, the increased opportunities of instruction, and the rapidly growing intercourse with other parts of the empire, it is a remarkable circumstances, that the two languages seem to occupy relatively to each other nearly the same ground that they did from a remote period: a fact which would seem to put the day far off, with regards to the Highlands in general, when the mountain-tongue shall, to any great extent, give place to the more cultivated but not more expressive, language of the plains. ^¹⁵
Tha an fhianais aig MacLochlain air leth inntinneach air sgàth ’s gu bheil e a’ sealltainn suidheachaidh diglossa. Faodar ag ràdh gur ann mar sin a tha an suidheachadh sna sgìrean traidiseanta far a bheil Gàidhlig fhathast ga bruidhinn ann an 2008.
Rugadh Iain MacIllEathain ann an sgìre Ard Clach. ’S Gàidheal ainmeil a bh’ ann an MacMacIllEathain agus bha e gu mòr an sàs de strì an fhearainn agus chuir e air dòigh a’ phàipear-naidheachd ‘The Highlander’. Chaidh a bhreith ann an 1818 ach ghluais a phàrantan gu Ìle ann an 1827. Thill e dhan taobh a thuath ann an 1873 nuair a chuir e ‘The Highlander’ air bhog.
Luchd ionnsachaidh ann an Inbhir Narann.
Ciamar a tha cùisean airson luchd-ionnsachaidh ann an Inbhir Narann? Tha clasaichean Gàidhlig ann an Inbhir Narann ri fhaighinn corra uair ach chan eil ro-innleachd ann gus luchd-ionnsachaidh a thoirt air adhart gu fileantachd. An dràsta chan eil ach aon clas a tha a’ ruith sa bhaile. Tha an clas seo ga shanasachd san Nairnshire Telegraph mar chlas a tha a’ ruith airson uair a thìde airson sia seachdainean eadar 0930-1030m a h-uile Diluain. Tha e follaiseach nach bi sin a-mhàin a’ toirt mòran gu buil ach air sgàth ’s gu bheil e a’ dol air adhart aig àm a tha freagarrach airson màthraichean aig a bheil clann sa chròileagan no san aonad Gàidhlig, ma dh’fhaoidte gum bi e ag adhbharachd feadhainn beagan a bharrachd Gàidhlig ionnsachadh. Leis a sin tha cothrom ann gum bidh buannachd tighinn às.
Tha an suidheachadh seo na dheagh eisimpleir ge-tà air dhith structair airson luchd-ionnsachaidh ann an Inbhir Narann agus ann an Alba air fad. An dràsta chan eil mòran chlasaichean ri fhaighinn ann an Inbhir Narann agus ma bhios tu airson faighinn air adhart tha agad clas ann an Inbhir Nis a lorg agus chan eil sin freagarrach no furasta airson mòran daoine gu h-àraidh ann an Dùbhlachd a’ gheamhraidh. Leis a sin tha aig luchd-ionnsachaidh anns a’ bhaile a’ cumail a dhol air an ceann fhèin agus le taic sam bith a tha ri fhaighinn bho fhileantaich agus luchd-ionnsachaidh eile. Tha e fìor ri ràdh gum bi aig neach-ionnsachaidh sam bith a’ mhòr chuid a dhèanamh air a cheann fhèin ach tha diofar mòr ann ma tha clasaichean agus structair ri leantainn. Tha Alasdair MacCaluim làidir den bheachd nach bi a-riamh ath-ghluasad thilleadh cànain ri fhaicinn ann an Alba gun fada a bharrachd luchd-ionnsachaidh a’ faighinn piseach gu fileantachd. Thuirt esan:
Tha co-dhiù 750 neach-labhairt Gàidhlig ùr a dhìth oirnn gach bliadhna gun na h-àireamhan a chumail aig an ìre far a bheil iad an-dràsta. Feumaidh an luchd-labhairt ùr seo a thighinn bho luchd-ionnsachaidh agus chan ann bho na coimhearsnachdan Gàidhlig traidiseanta oir tha na h-àireamhan de luchd-labhairt Gàidhlig agus an ìre tar-chuir ro ìosal a-nis.^¹⁶
Tha MacCaluim a’ dol gu cnag na cùise agus a’ leantainn bhon bheachd aige nan robh Inbhir Narann a’ cluich pàirt ann an fìor ath-thilleadh gluasad cànain biodh aig neach ionnsachaidh a’ tighinn gu fileanta a h-uile turas a bhàsaicheas neach-labhairt a’ chànain sa bhaile agus a bharrachd air sin bhiodh feum aig a h-uile neach ionnsachaidh a bhith teagaisg Gàidhlig dhan chuid cloinne. Mar a thuirt MacCaluim, ‘A rèir sàr-eòlaiche nam mion-chànainean, Joshua Fishman, bu chòir do luchd-ionnsachaidh inbheach a bhith aig fìor chridhe ath-thilleadh gluasad cànain airson chànainean mar a’ Ghàidhlig far a bheil tar-chur na cànain aig ìre fìor agus far a bheil àireamh an luchd-labhairt a’ crìonadh gu luath.’^¹⁷
Ma bhios tu nad neach-ionnsachaidh ann an Inbhir Narann agus dèonach cùrsa làn-ùine fhrithealadh gus fileantas ruigsinn dè na cothroman a th’ agad? Tha foghlam aig ìre oilthigh ri fhaighinn aig an t-Sabhail Mhòr Ostaig san Eilean sgitheanach no aig Oilthigh Obar Dheathain. Faodaidh tu a siubhail air adhart agus air ais gu làitheil eadar Inbhir Narann agus Obar Dheathain ach chan urrainn dhut an aon rud a dhèanamh eadar Inbhir Narann agus Slèite. Chan eil cùrsa làn-ùine sam bith ri fhaighinn aig an àrd ìre ann an Inbhir Nis (prìomh bhaile na Ghàidhealtachd). Fhuair Colaiste Inbhir Nis cuidhteas de chùrsa bhogaidh (NQ) agus Chùrsa Chomais (’s e sin a’ chiad phàirt den cheum Ghàidhlig aig Oilthigh na Gàidhealtachd) aig deireadh a’ bhliadhna acadaimigeach 2005/06. Bhuail an suidheachadh sin gu mòr air neach-ionnsachaidh bho Inbhir Narann. Nochd artaigil san Inverness Courier aig an àm ud ‘Troubled College to axe Gaelic’, seo pàirt dheth:
Sarah Ralph from Nairn is currently studying for an NQ certificate in Gaelic and hopes to continue her studies next year.
“Everyone is really annoyed about this,” she said. “After getting the NQ I wanted to start the degree-level course next year if it’s still available.
“My Children air in the Gaelic nursery and I’m in the Nairn Gaelic choir so it would be a shame if I am not able to learn Gaelic in the capital of the Highlands.^¹⁸
B’ ann mar sin a bha a’ ghnothaich a’ bualadh air cuideigin a bha a’ dèanamh a dìcheall gus barrachd Gàidhlig ag ionnsachadh. Tha Bòrd na Gàidhlig mothachail air suidheachadh na luchd-ionnsachaidh ge-tà agus nuair a chaidh Plana Nàiseanta na Gàidhlig 2007-12 fhoillseachadh thuirt iad sa phlana na amasan a bha cudromach dhaibh, nam measg:
Sgrùdadh air cothroman ionnsachaidh Gàidhlig do dh’inbhich, a’ cur cudrom air na beàrnan ann an solar agus a’ stèidheachadh siostam nàiseanta èifeachdach airson foghlam inbheach Gàidhlig. Tha margaid luchd-ionnsachaidh Gàidhlig a tha air leth mòr agus a bhiod cudromach airson meudachadh air àireamhan, sgilean agus iomadachd anns a’ choimhearsnachd Ghàidhlig. Thèid sgrùdadh a choimiseanadh airson rannsachadh air dè tha toirt air daoine Gàidhlig ionnsachadh agus dè tha a’ cur bacadh air ionnsachadh, agus diofar mhodailean togail cànain ullachadh airson diofar seòrsachan luchd-ionnsachaidh inbheach agus siostam nàiseanta a stèidheachadh airson foghlaim inbheach Gàidhlig. ^¹⁹
Ma dh’fhaoidte bidh luchd-ionnsachaidh ann an Inbhir Narann agus àiteachan eile ann an Alba a’ faicinn toradh a h-uile càil a tha siud ann an ùine nach bi fada agus bheirear adhartas air a’ ghnothaich ach gus a sin tha a h-uile coltas ann bi cùisean fhathast ann an staing agus bidh na faclan aig MacCaluim (nuair a bha e a-mach air rannsachadh eile a chaidh a dhèanamh ann an 1992) dìreach cho iomchaidh airson Inbhir Narann ’s a tha iad airson an dùthaich gu lèir, ‘A rèir an rannsachadh seo uile, bha tòrr laigsean agus bheàrnan anns a’ bhun-structar don luchd-ionnsachaidh, laigsean a bha a’ ciallachadh nach robh ach glè, glè bheag den luchd-ionnsachaidh a’ ruigsinn fileantachd.’^²⁰
Cultar Gàidhlig ann an Inbhir Narann
Chan eil teagamh sam bith gu bheil Coisir Gàidhlig Inbhir Narann air a bhith a’ togail ìomhaigh na Gàidhlig ann an Inbhir Narann o chionn grunn bhliadhnaichean Faodar ag ràdh gu bheil a’ chòisir a’ sealltainn gu bheil àite aig a’ Ghàidhlig sa bhaile. Dh’fhàs cliù na coisir beag air bheag agus a-nis tha deagh thaic aice sa choimhearsnachd. Ged a tha seinneadairean aig an robh gàidhlig bho thùs sa chòisir taobh a-muigh na h-òrain tha a’ mhòr chuid den ghnothaich sa Beurla. Chan eilear sin ag ràdh nach eil feadhainn den bhallrachd a’ gabhail ùidh sa chànain. Gheibh thu cuideachd ge-tà an fheadhainn a tha den bheachd nach bu chòir don Ghàidhlig a bhith faighinn taic airgid airson, mar eisimpleir, sgoilean Gàidhlig.^²¹
Bidh Coisir Gàidhlig Inbhir Narann a’ gabhail pàirt sa Mhòd Nàiseanta sna farpaisean airson còisirean gun mòran fileantaich. Bidh a h-uile duine mothachail air an deasbad theth a tha a’ dol air adhart air an ìre aig a bheil Gàidhlig ri chluinntinn aig a’ Mhòd. Mura bi Gàidhlig faighinn prìomhachas fad na h-ùine aig a mhòd tha e doirbh a bhith faicinn ciamar a bhios coisir Ghàidhlig sam bith a tha stèidhichte taobh a-muigh na coimhearsnachdan traidiseanta gu mòran feum a thaobh ath thilleadh gluasad cànain seachad air a bhith brosnachadh bìdeag beag de luchd-ionnsachaidh. Faodaidh tu a ràdh ge-tà gu bheil na còisirean uabhasach fhèin feumail ann a bhith taisbeanadh cultair nan Gàidheal ann an saoghal na Beurla.
’S ann an 2006 a thoisich Fèis Inbhir Narann agus gu mì-fhortanach chan eil mòran fianais gu bheil mòran Gàidhlig an luib an iomairt a tha seo. Seo sanas a nochd san Nairnshire Telegraph am bliadhna (22 01 08) agus chan eil iomradh sam bith air cothrom gus beagan gàidhlig a dh’ionnsachadh.

Tha sin a’ sealltainn dhuinn ciamar a tha an luchd-eagrachaidh a’ coimhead air cùisean. Anns an aon iris den Nairnshire Telegraph bha artaigil ris an canar ‘Nairn Feis’s big weekend’ thuirt co-òrdanaiche a’ phròiseict Shona NicDhòmhnaill:
‘It all adds up to a community led family event. Expect to see young children excelling on fiddle, teenagers playing open tuning chords during the Slow Jam (tunes played at half speed), mums singing sad Gaelic songs, dads dancing – and everywhere, smiling faces as Nairn becomes the traditional music capital of the Highlands for the weekend.’^²²
Ma dh’fhaoidte gum bi beachd a’ cho-òrdanaiche iongantach air feadhainn ach tha e a sealltainn an t-àite a tha aig Gàidhlig ann am fèis Inbhir Narann, ’s e sin ri ràdh ma bhios Inbhir Narann aig teis meadhan ceòl traidiseanta na Gàidhealtachd airson deireadh seachdain chan eil feum agad ach corra bhoireannaich a’ seinn òrain brònach gàidhlig gus do dleastanas do Ghàidhlig a choileanadh mar phàirt den iomairt. Tha e follaiseach nach robh mòran ùidh aig Shona NicDhòmhnaill le leasachadh na Gàidhlig nuair a bha i a’ bruidhinn leis an Nairnshire Telegraph Chan eil teagamh sam bith gur e iomairt air leth a th’ ann am Fèis Inbhir Narann airson ceòl traidiseanta sa bhaile ach a thaobh brosnachadh Gàidhlig tha luach a’ phròiseict caran teagmhach ach chan ann a-mhàin ann an Inbhir Narann a tha cùisean mar sin.
Mar phàirt de ‘Highland 2007’ chuir Fèis Inbhir Narann iomairt air bhog ris an canar, ‘Gaelic language, Culture and the Natural environment’. Chaidh iad mu chuairt bun-sgoiltean Sirrochd Inbhir Narann leis an iomairt seo agus tha coltas ann gun robh i gu math feumail ann a bhith a’ togail ìomhaigh na Gàidhlig am measg sgoilearan.
With additional funding from Fèisean nan Gàidheal, Scottish Natural Heritage, HIE Inverness & East Highland, The Scottish Arts Council and The Highland Council this project raised awareness of Gaelic language and culture in Nairnshire Primary schools through environment based activities, singing, storytelling and games designed to embed participants experience on a creative, imaginative level.
It also provided a legacy of a) an illustrated Gaelic alphabet in each playground and at the local Croileagen) a top trump style card game to raise awareness of Gaelic language, culture & native trees to maintain awareness and encourage future activities involving Gaelic. ^²³
Bidh an dìleab a tha seo gu math feumail ann a bhith brosnachadh àrainneachd baideal dhan Ghàidhlig agus ùidh sa chànan sa choimhearsnachd ach a-rèir Fèis Inbhir Narann i fhèin mar tachartas bliadhnail tha e doirbh a bhith faicinn dè am feum a th’ ann don Ghàidhlig. Tha a’ mhòr chuid de làraich-lìn Fèisean nan Gàidheal dà-chànanach ach chan eil am fiosrachaidh a th’ aca a thaobh Inbhir Narann ri fhaighinn ach sa Bheurla a-mhàin. Chan eil Fèis Inbhir Narann no am buidheann Fèisean nan Gàidheal as coireach ge-tà, tha iadsan eadar an luing is an làimhrig, cànan nan Gàidheal agus cultar nan Gàidheal. Mar a bu soirbheachail a dh'fhàs am buidheann Fèisean nan Gàidheal b’ ann na bu lapach a dh’fhàs a’ Ghàidhlig na broinn. Tha fèill mhòr air cultar na Gàidheal agus chan eil a’ mhargaidh airson a’ Ghàidhlig idir cho làidir ri sin agus ’s e sin an trioblaid a tha aig teas meadhan a h-uile tachartas ceangailte le cultair nan Gàidheal no na h-ealan Ghàidhlig. Tha Alison Lang amharasach gur e a dh’aona ghnothaich a thachras seo, ‘Tha mòran Beurla ga cleachdadh ann am pròiseactan ealain Gàidhlig gus am bi cultar na Gàidhlig ri fhaighinn do dhaoine aig nach eil Gàidhlig.’^²⁴ Agus faodar a ràdh chan eil dad ceàrr le sin ach tha feum air tachartasan far am bi a h-uile càil a’ tachairt tro mheadhan na Gàidhlig. Tha ceist aig Alison Lang cuideachd,
‘Nuair a tha luchd-poilitigs – a tha a’ toirt seachad a h-uile sgillinn ruadh a thèid a chosg air planadh-cànain, agus a’ mhòr cuid air airgead a thèid a chosg air na h-ealain Ghàidhlig – a’ moladh phròiseactan Gàidhlig, an ann mar oidhirpean RLS a tha iad gam moladh no mar rudeigin eile?’^²⁵
Ge b’e na h-amasan aig na h-ùghdarasan tha Fèis Inbhir Narann na deagh eisimpleir de thachartas Gàidhlig gun Ghàidhlig no far a bheil Gàidhlig aig iomall a’ ghnothaich.
Na fileantaich ann an Inbhir Narann
Aig àm a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh bha 199 fileantaich ann an Inbhir Narann agus a bharrachd air sin ceud eile aig an robh comas Gàidhlig a thuigsinn. Thathar a’ creidsinn gum biodh gur e in-imrichean a th’ann cha mhòr a h-uile fear aca ach gun fhada a bharrachd rannsachaidh sa bhaile chan urrainn do duine sam bith a ràdh le cinnt cò a th’annta agus an ceud eile a chaidh a’ clàradh le comas air choireigin sa chànain. Faodaidh tu a’ fuireach ann an Inbhir Narann gun fhios sam bith gu bheil beagan Gàidhlig aig daoine eile faisg air làimh. An uiridh chaidh mi a-steach bùth airson clò-bhualadh litrichean Gàidhlig air leinne-T fhaighinn. An dèidh greis thòisich an sealbhadair bruidhinn rium sa Ghàidhlig, ’s e neach ionnsachaidh bho Ghlaschu a bh’ ann. Turas eile fhuair mi a-mach gu robh Gàidhlig aig manaidsear a’ chomann-togalaich agus sin às dèidh a chuir mi crìoch air morgaids a reic e dhomh o chionn fichead bliadhna. Thairis air na bliadhnaichean thachair mi air mòran daoine aig an robh Gàidhlig no ceangail ris a’ Ghàidhlig tron teaghlach aca.
Cha mhòr a h-uile seachdain bidh cothroman agam beagan Gàidhlig a’ bruidhinn air a’ phrìomh shràid no ann an àiteachan eile sa bhaile. Ma dh’fhaoidte nach bi còmhraidhean fada a th’annta ach tha iad a’ tachairt ann an dòigh nàdarra. Ma tha fios agad cò a tha bruidhinn Gàidhlig tha coltas ann gum faigh thu còmhradh. ’S ann mar sinn a tha cùisean ach bidh fios fada ’s farsaing nach bidh na Gàidheal a’ cleachdadh Gàidhlig a h-uile turas a tha fileantach eile an làthair. Thathar ag aithneachadh gur e saoghal na Beurla ann an Inbhir Narann agus bidh mòran den Gàidheal pòsta do chuideigin bhon t-saoghal a tha sin agus gu tric bidh iad a’ cumail a’ dol sa beurla dìreach airson a bhith modhail. Thathar ag ràdh gu bheil grunn adhbharan eile a tha a’ cur bacadh air nan Gàidheal gus a bhith bruidhinn Gàidhlig, ma dh’fhaoidte gum bi fada a bharrachd briathrachas aca sa Bheurla no air sgath nach bidh fèin-earbsa gu leòr aca sa chànan a bh’ aca bho thùs nuair a bhios fileantaich eile nach bi iad eòlach air an làthair.
Thathar a’ gabhail gnothaich feadhainn de nan Gàidheal le Coisir Gàidhlig Inbhir Narann agus a’ Chròileagan ach tha mòran ann nach bi a’ frithealadh dad sam bith a bhios a’ dol air adhart a thaobh leasachadh na Gàidhlig. Gu follaiseach bidh dàimh làidir eadar nan Gàidheal ann an Inbhir Narann agus na teaghlaichean aca sna h-eileanan, leis a sin am biodh feadhainn de na Gàidheal ann an Inbhir Narann den aon bheachd a tha ri fhaighinn aig cuid thall sna h-eileanan. ’S e sin ri ràdh a’ bheag chuid aig a bheil droch bheachd air na buidhnean leasachadh. Thug Roibeard Ò Maolalaigh iomradh air a’ bheag chuid seo anns an aiste aige.
Ach air an làimh eile tha feadhainn eile ann cuideachd a smaoineachas nach bidh na buidheann mòra riutha, gu bheil iad fad air falbh bhuapa. Is tric a chluinnear a leithid air Ghàidhealtachd mar eisimpleir.^²⁶
Thug Gillian Rothach seachad mion-sgrùdadh air stad na Gàidhlig sna h-eileanan agus thachair ise air an aon bheachd.
Ann na còmhradh eile, chaidh a mhìneachadh gun robhar a’ creidsinn ann an seòrsa de ‘mafia’ Gàidhlig, agus gun robh am mafia seo a’ cruthachadh obraichean agus cumhachd dhaibh fhèin. Fior no fallsa, tha feum air na beachdan seo a dheasbad.^²⁷
Ma tha an sgaradh a tha sin ga fhaireachdainn am measg nan Gàidheal ann an Inbhir Narann cuideachd ma dh’fhaoidte gun cuir e bacadh air iomairtean a thaobh na Gàidhlig.
Cròileagan Inbhir Narann
Tha cròileagan sa bhaile agus tha e air a bhith a’ dol o chionn 1997. Chan ann ach am bliadhna sgoilearachd mu dheireadh a fhuair ceithir cloinne bhon chròileagan a-steach do fhoghlam tro mheadhan na Gàidhlig. Nan robh a leithid foghlaim ri fhaighinn ann an Inbhir Narann bhon chiad dol a-mach tha coltas ann gum biodh feadhainn dhen chlann sinn a’ deisealachadh gus Gàidhlig a dhèanamh aig an oilthigh a-nis. ’S e call tàmailteach a th’ ann don Ghàidhlig nach d’fhuair pàrantan ann an Inbhir Narann aonadh Gàidhlig fada na bu tràithe. Bidh mise a-mach air an strì a rinn pàrantan gus an t-aonad sin fhaighinn ann an earrainn eile na leanas san sgrìobhaidh seo. Gu ruige seo ’s e a’ chròileagan a tha aig teas meadhan leasachadh na Gàidhlig ann an Inbhir Narann agus tha a h-uile coltais gum bi iad a’ cumail orra leis an iomairt a tha seo. Seall air sanas a nochd san Nairnshire Telegraph (17 02 08)

Tha taobh sòisealta dhan cròileagan. Seo pàirt de phostar dà-chànanach a rinn iad aig dheireadh 2005
Cròileagan Inbhir Narann
Ceilidh is Dannsa Teaghlaich
le Meantime
Tha Meantime air cliù mhòr a choisinn dhaibh fhèin mar luchd-ciùil air leth
(chaidh an cur air adhart airson Duais Ceòl Traidiseanta na h-Alba ann an 2004)
Na caillibh an cothrom seo!
Disathairne 3 Dùbhlachd 2005
Aig a’ chèilidh bha baidse aig a h-uile duine a bha na dhath diofraichte a-rèir comasan Gàidhlig aca (gun ghàidhlig, beagan gàidhlig, fileantach). Thachair an cèilidh seo fhad ’s a bha na pàrantan a’ strì airson aonad Gàidhlig fhaighinn agus reic a’ chròileagan bharrachd air 200 ticeadan. Fianais gu dearbh gu bheil muinntir Inbhir Narann baideal don Ghàidhlig. Thachair an ceilidh seo san talla-coimhearsnachd, ‘s e Eaglais Shaor a bh’ ann san t-seann aimsir, an dearbh àite a rinn luchd na Gàidhlig strì airson a’ chànain aca Eadar 1875-76.
Aonad Gàidhlig.
Dh’fhosgail aonad Gàidhlig Millbank sa bhliadhna sgoilearachd 2006/07 le ceithir cloinne agus am bliadhna tha naoinear cloinne an làthair. Mar a thuirt mi na bu tràithe san sgrìobhaidh seo, chan ann gun strì a chaidh na h-amasan aig na pàrantan a choileanadh agus feumar a cuimhneachadh cha robh iad a’ lorg ach na coireachan a bh’ aca. Fhuair na pàrantan deagh eisimpleir den ghleus a bha air a bhith nan aghaidh nuair a chaidh beachdan a rinn Comhairliche Iain MacMhathain foillseachadh anns an Press & Journal (12 11 05). ^²⁸Thuirt e nach robh e ‘an ‘t-àm ceart gu poilitigeach a bh’ ann. A bharrachd air sin thuirt e nach faigheadh e fhèin agus na triùir comhairlichean air ais aig an ath-thaghadh nan tug iad cead airson sgoil Gàidhlig sa bhaile, thuirt e rudeigin a bha fada na bu inntinneach ge-tà:
I am as committed to the preservation of the Gaelic language and culture as anyone else and my family comes from centuries of Gaelic tradition. Sorley MacLean's mother is a family member, as is Karen Matheson of Capercaillie. "But, from my own personal experience, I believe that Highland Council's policy falls short of what is required. Gaelic medium education in primary school has little effect, and you can't retain a language unless it is the language of the home and the community, and no community exists.
Tha na thuirt Iain MacMhathain na sàr eisimpleir den fheallsanachd ‘chan eil mi an aghaidh Gàidhlig ach’. Sheall e dhuinn a fhreumhan gàidhealach ach chan eil e a’ smaoineachadh gu bheil sgoiltean Gàidhlig gu mòran feum. Chaidh e gu teas mean an deasbaid ath-thilleadh gluasad cànain ge-tà, bha e ceart a ràdh nach biodh tu comasach cànain a shàbhaladh mar chànain choimhearsnachd gun tar-chur san dachaigh. Gu mì-fhortanach cha robh e a’ tuigsinn nach bidh pàrantan a’ faighinn piseach sam bith gus sin a dhèanamh gun iomairtean taic dhaibh agus an t-àite a tha aig foghlam tro mheadhan na Gàidhlig san iomairt seo. A bharrachd air sin bha e aineolach air dè seòrsa coimhearsnachd Gàidhlig a tha ri fhaighinn ann an Alba. ’S e sin ri ràdh coimhearsnachd far a bheil a’ mhòr chuid de luchd-labhairt na Gàidhlig a’ fuireach taobh a-muigh na sgìrean traidiseanta. Bha adhbharan eile aig Mgr MacMhathain ge-tà, adhbhar a tha ga thogail gu tric an aghaidh Gàidhlig, ’s e sin airgid. Bha sin a’ cur eagail mhòr air Mgr MacMhathain.
Major projects scheduled for Nairn are going pear-shaped, and there is an expectation in Nairn that the council will do what it promised eight years ago. There is a danger that Nairn will end up with no more than a primary school Gaelic-medium unit. If that is the case, serving councillors standing again in 2007 will have little hope of being re-elected.
Cha do sheas Mgr MacMhathain a rithist ach fhuair an triùir eile comhairlich air ais aig an taghadh 2007 ged a leig iad an cuid taic dhan aonad Ghàidhlig.
Bha feadhainn ann an Inbhir Narann fiadhaich leis a’ bheachd aig Mgr MacMhathain agus sgrìobh iad litrichean don Nairnshire Telegraph. Grèis as dèidh sin nochd litir sa phàipear ionadail bho Sarah Ralph, mar phàirt den argamaid aice sgrìobh i:
I would suggest then that Mr Matheson obviously does not know his own town. Is he unaware of the existence of the Gaelic pre-school nursery, the Gaelic toddler group, the Gaelic choir and the Feis Inbhir Narainn which was such a success a few weeks ago? As for Gaelic speakers, I was in the high street last Saturday and in the space of 10 minutes I had spoken to two other Gaelic speakers, one a fellow learner and another native speaker.^²⁹
Bha litrichean eile anns an Nairnshire Telegraph agus sgrìobh feadhainn dhan Press & Jounrnal. Bha Tòmas MacLeòid a’ togail puing mu choimhearsnachd
I agree with Mr Matheson, when he says that, “you can’t retain a language unless it is the language of the home and the community”, but I disagree with him when he asserts that no community exists. A community, as defined by no less an authority than the Oxford Dictionary, does exist and is thriving. Ask any one who attends the Gaelic Choir, Croileagan (Gaelic nursery), various Gaelic Language learners groups or the Feis. You could also ask any other person of the 7.25% of the local population (Inverness and Nairn area) who have some knowledge of the Gaelic Language. I would certainly argue therefore, that there is a Gaelic Community in Nairn^³⁰
Tha e furasta a’ faicinn gun robh astar mòr eadar Iain MacMhathain agus luchd-iomairt aonad Gàidhlig. An urrainn dhut a ràdh gu bheil tachartasan aig Coisir Gàidhlig Inbhir Narann agus Fèis Inbhir Narann agus fiù ’s clasaichean luchd-ionnsachaidh nan fior phàirt de choimhearsnachd Ghàidhlig ge-tà? Mura bheil prìomhachas aig a’ Gàidhlig aig tachartas sam bith am biodh an tachartas ud dìreach tachartas beurla aig a bheil beagan Gàidhlig ga bruidhinn?
Buaidh Inbhir Nis
Sna làithean seo ann an seadh poilitigeach agus eaconamach tha Inbhir Narann gu mòr fo bhuaidh Inbhir Nis agus Comhairle na Gàidhealtachd ach suas gu 1990 bha fhathast comhairle ionadail aig Inbhir Narann. ’S e siorramachd fa leth a bh’ ann. An-diugh bidh an neach-deasachaidh den paipear ionadail buailteach a bhith sgrìobhadh mu dheidhinn smuaintean agus iomairtean ‘Invercentric’ sa cholbh deasaiche aige. Ceart no ceàrr a tha e tha mòran sa bhaile den bheachd gu bheil Inbhir Nis gan slugadh gun tròcair. Ma dh’fhaoidte gur e pròiseas do-sheachanta a th’ ann an siud san fhad-ùine ach an-diugh tha fhathast faireachdainn làidir coimhearsnachdan ann an Inbhir Narann agus tha droch bheachd air mòran a thaobh cumhachd Inbhir Nis. Don ùghdarrasan Gàidhlig ge-tà chan eil Inbhir Narann ri fhaicinn fa leth bho Inbhir Nis. ’S ann mar sin a chaidh cùisean air adhart sa phlana-cànain a rinn Pederson Consulting & Helca Consulting sa Ghiblean 2004. A-rèir na h-ùghdarrasan bha cabhag ann gus plana a chur air dòigh air sgath gu bheil àireamh mòr de luchd-labhairt na Gàidhlig san sgìre Inbhir Nis. Bha beagan aig na co-chomhairlean a ràdh mu dheidhinn Inbhir Narann:
Although there is no fèis in Nairn, there is a Gaelic choir and an interest in traditional music and as already mentioned there is a Gaelic nursery and a group of parents keen to promote Gaelic. In view of this, Nairn has the potential to develop its range of Gaelic activity including eventually a CNSA nursery immersion project to be followed by a GME unit of its own as the Inverness Gaelic school fills up. With its frontier status vis a vis Gaelic and Doric, Nairn could be the location for a proposed Institute for the Languages of Scotland^³¹
Mar a chaidh ainmeachadh na bu tràithe anns an sgrìobhadh seo tha Fèis ann an Inbhir Narann a-nis agus aonad Gàidhlig. ’S e prìomh amas a bh’ aig a’ plana gus piseach a chur air cùisean Ghàidhlig ann an Inbhir Nis ach bha na co-chomhairlean mothachail air a’ cothrom a bh’ ann airson Gàidhlig sa bhaile.

Duilleag Inbhir Narann air an làrach-lìn InvernessGaelic.org (22 11 07)
Ma choimheadas tu air an dealbh den làrach-lìn www.invernessgaelic.org chì thu gu bheil cùisean Gàidhlig ann an Inbhir Narann ga fhaicinn mar pàirt den gnothaich fo smachd a’ bhaile mhòir.
Co-dhùnadh
Rinn Kurt Duwe aithisg stèidhichte air staitistearachd Bàideanach, Srath Spè, Narann & Bràighdean Mhàrr, aig àm a’ chunntas sluaigh mu dheireadh. Rinn e iomradh air Inbhir Narann.
Parental demand on the contrary is high but so far only a Gaelic-medium nursery in Nairn has been realised. Essentially arrived at rock bottom ironically the situation of Gaelic can only improve in this district.^³²
Ma dh’fhaoidte gur e beachd caran cruaidh a tha sin. Nan robh cuisean aig an ìre a bu ìsle cha bhiodh sgeul air Gàidhlig idir ann an Inbhir Narann. Feumar aideachadh gu robh cor na Gàidhlig gu math bochd ann an Inbhir Narann ach tha i fhathast ann. A-nis ge-tà tha fìor leasachaidh ri fhaighinn leis an aonad Gàidhlig agus tha Comhairle na Gàidhealtachd a’ tuigsinn gu bheil cruaidh fheum air clasaichean Gàidhlig airson phàrantan. ’S e toisich tòiseachaidh a th’ ann an siud ach san àm ri teachd am bi na clasaichean airson luchd-ionnsachaidh seasmhach agus am bi structair ann a bheir cothrom dhaibh adhartas a dhèanamh? ’S e rud math a th’ ann gu bheil goireasan ri fhaighinn airson cloinne-sgoile mu dheireadh thall ach tha sin ga thoirt air ais don cheist air ciamar a thèid ath-thilleadh gluasad cànain a choileanadh tro fhoghlam a-mhàin.
Tha cunnart ann nach tig fìor ath-thilleadh gluasad cànain gun phàrantan a tha deònach Gàidhlig a dh’ionnsachadh agus a chleachdadh leis an cuid cloinne san dhachaigh. Dè am feum a bhiodh ann am buidheann cloinne nach robh a’ bruidhinn Gàidhlig ach san sgoil? Cha bhiodh ann an siud ach maiseachadh eile air cultar nan Gàidheal ann an Inbhir Narann. Leis a sin bhiodh sinn a’ gluasad chun an latha nuair a bhiodh ciall ‘Saoghal na Gàidhlig’ ag atharrachadh gu mòr chun ìre far am biodh an tiotal ‘Saoghal na Gàidhlig tro Bheurla’ airidh air. Faodar ath-thilleadh gluasad cànain a dhèanamh ach am bi na h-ùghdarrasan gàidhlig deònach no comasach goireasan gu leòr a thoirt dhan bhaile? Thathar a’ beachdachadh mur a thachras fìor piseach air suidheachadh na Gàidhlig ann an Inbhir Narann anns na beagan bliadhnaichean a tha romhainn bidh cànan a tha na fìor phàirt sònraichte de dhualchas Inbhir Narann a’ dol a-mach a sealladh. Tha cunnart ann mur a tèid ath-thilleadh gluasad cànain a dhèanamh ann an àite a leithid Inbhir Narann cha tèid a dhèanamh ann an mòran àiteachan eile aig a bheil dàimh làidir don Ghàidhlig.
Leabhar-chlàr
Leabhraichean
Bain, George,. The History of Nairnshire, Nairn (1928)
Bord na Gàidhlig, Plana Nàiseanta na Gàidhlig 2007-2012
Inverness and Nairn Gaelic plan, Pederson Consulting & Helca Consulting (2004)
Johnson, Samuel,To the Hebrides: Samuel Johnson’s Journey to the western Isles of Scotland and James Boswell’s Journal of a tour to the Hebrides, Edinburgh, Birlinn, (2007),
Lang, Alison, Cruthachadh is cleachadh ann an Revitalising Gaelic in Scotland: Policy, Planning and Public Discourse, deasaichte le Wilson MacLeod, Duneidin Academic Press, Edinburgh (2006),
MacCaluim, Alasdair, Air iomall an iomaill?ann an Revitalising Gaelic in Scotland: Policy, Planning and Public Discourse, desaichte le Wilson MacLeod, (2006)
McGillvray, A Gordon, Nairn and the Disruption (1843-1873), Lothian Print, Edinburgh (1999)
McLauchan Simon F, The Statistical Account of Nairnshire MDCCCXLIII, Blackwood and Sons, Edinburgh, (1842)
O hEadhra, Brian, Adhartachadh na Gàidhlig ann an Inbhir Nis, Gàidhealtachdan Ùra, deasaichte le Wilson McLeòid, Oilthigh Dhùn Èideann, (2007)
Ò Maolalaigh, Roibeard, ‘Co-dhùnadh: A’ Ghàidhlig is a’ Ghaeilge’ ann an Gàidhealtachdan ùra/ Nua-Ghaeltachtaí, deasaichte le Wilson McLeod, Oilthigh Dhùn Èideann (2007)
Rothaich, Gillian, ‘Gàidhlig aig an Oir’ ann an Revitalising Gaelic in Scotland: Policy, Planning and Public Discourse, deasaichte le Wilson MacLeod, Duneidin Academic Press, Edinburgh (2006),
Thomson, Robert, The Natural History of a Highland Parish, Bain, Nairn (1900)
Withers, Charles WJ, Gaelic in Scotland 1693-1891, The Geographical History or a language, John Donald Publishers, Edinburgh, (1984)
Làraich-lìn
Fèisean nan Gàidheal
http://www.fesiean.org/feis-inbhir-narann.html (aig 17 03 08)
InvernessGaelic.org
www.invernessgaelic.org (22 11 07)
Linguae Celticae
www.linguae-celticae.org/GLS _english.htm (22 11 07)
Pàipearan-naidheachd
Inverness Courier (09 06 06)
Nairnshire Telegraph (22 01 08) (15 11 05)
Press & Journal (12 11 05), (23 11 05)
1 Bain George,. The History of Nairnshire, Bain, Nairn (1928). td63
2 Brain O hEadhra, Adhartachadh na Gàidhlig ann an Inbhir Nis, Gàidhealtachdan Ùra, (deasaichte le Wilson McLeòid), Oilthigh Dhùn Èideann, (2007) td77
3 Johnson’s Journey to the western Isles of Scotland and Boswell’s Journal of a tour to the Hebrides, Oxford, Oxford Universtiy Press, (1930), td233.
4 Gaelic in Scotland 1698-1981, The Geographaical History of a language, Edinburgh, John Donald Publishers (1984), td83
5 Ibid, td84-85
6 Ibid, td172
7 McGillvray A Gordon, Nairn and the Disruption (1843-1873), Lothian Print, Edinburgh (1999), td31
8 Ibid, td34
9 Ibid, td34-5
10 Thomson Robert,. The Natural History of a Highland Parish, Bain, Nairn (1900) td.xiii
11 Ibid td.95
12Ibid td.153
13 Ibid td.168
14 Ibid td.200
15 McLauchan Simon F,. The Statistical Account of Nairnshire MDCCCXLIII, Blackwood and Sons, Edinburgh, (1842) td.23
16 MacCaluim, Alasdair, ‘Air iomall an iomaill?’in Revitalising Gaelic in Scotland: Policy, Planning and Public Discourse, deasaichte le Wilson MacLeod, (2006) td187
17 Ibid td187
18 Inverness Courier June 09 06 06
19 Plana Nàiseanta na Gàidhlig 2007-2012, td42
20 MacCaluim, Alasdair, ‘Air iomall an iomaill?’in Revitalising Gaelic in Scotland: Policy, Planning and Public Discourse, deasaichte le Wilson MacLeod, (2006), td190
21 Fiosrachadh bho chonaltradh phearsanta le duine a tha na bhall den chòisir ach an aghaidh leasachaidh na Gàidhlig san fharsaingeachd
22 Nairnshire Telegraph 22 01 08
23 Làrach-lìn Fèisean nan Gàidheal http://www.fesiean.org/feis-inbhir-narann.html (aig 17 03 08)
24 Lang Alison, ‘Cruthachadh is cleachadh’’in Revitalising Gaelic in Scotland: Policy, Planning and Public Discourse, deasaichte le Wilson MacLeod, Duneidin Academic Press, Edinburgh (2006), td200
25 Ibid, p202
26 Ò Maolalaigh, Roibeard, ‘ Co-dhùnadh: A’ Ghàidhlig is a’ Ghaeilge’ ann an Gàidhealtachdan ùra/ Nua-Ghaeltachtaí, deasaichte le Wilson McLeod, Oilthigh Dhùn Èideann (2007) td118
27 Rothaich, Gillian, ‘Gàidhlig aig an Oir’ ann an Revitalising Gaelic in Scotland: Policy, Planning and Public Discourse, deasaichte le Wilson MacLeod, Duneidin Academic Press, Edinburgh (2006), td233
28 Press & Journal (12 11 05).
29 Litir don Nairnshire Telegraph 15 11 05
30 Press and Journal 23 11 05
31 Inverness and Nairn Gaelic plan, Pederson Consulting & Helca Consulting (2004) td12.
32 Duwe, Kurt, Gàidhlig (Scottish Gaelic) Local Studies1 Vol21 Bàideanach, Srath Spè, Nàrann & Bràighean Mhàrr , Wedel, Germany: Hydormod (2004) Ri fhaighainn aig: www.linguae-celticae.org/GLS _english.htm (aig 22 11 07)
38

a' cleachdadh larach 'wordle'

2008-08-13T15:19:00.004+01:00

Seo na rinn wordle.net leis na laraichean SMO agus CNSA. Brùth orra gus dealbhan nas motha fhaicinn.

Spors le wordle

2008-08-12T10:48:00.002+01:00

Ballerina Inbhir Narann – Taigh-dhealbh nan aisling le Tilda Swinton

2008-07-23T01:51:00.009+01:00

Cha do sgrìobh mi dad ann a sheo airson greiseag ged a tha mi air a bhith dripeil trang le mo bhlog bheurla Gurn from Nurn. Dhomhsa chan eil e furasta gus eadar-theangachadh gu Gàidhlig a dhèanamh a h-uile turas a sgrìobhas mi rudeigin air mo bhlog bheurla. Chan eil sin a ràdh nach eil mi comasach sin a dhèanamh. Nuair a thoiseachas mi eadar-theangachadh bidh e nam mhiann gus rudeigin a bharrachd a chuir a-steach, gus ceàrnan smaointinn eile a sgrùdadh. Aig a cheann thall bidh mi a’ sgrìobhadh rudeigin sa bheurla agus rudeigin diofraichte sa Gàidhlig. Saoilidh mi gur ann mar sin a tha mi beò, tha taobh m’ inntinn a tha a’ cleachdadh Gàidhlig a’ dol sìos rathad a tha caran diofraichte an taca ris an fhear beurla a th’ agamsa. (ged a tha mi eòlach gu bheil mi buailteach coltas beurla a chur air mo chuid Gàidhlig lol). A bharrachd air sin saoilidh mi nach bi muinntir Tìr Nam Blog a’ gabhail uidh ann sa h-uile càil a tha a’ dol air adhart ann an Inbhir Narann gu h-araidh nuair a tha mi (no an fheadhainn eile a tha a’ toirt beachdan a-steach) a-mach air daoine no tachartasan ann an Inbhir Narann.

Ach an-diugh tha rudeigin agamsa a tha comasach do uidh a thogail. 'S ann an Inbhir Narann a tha a’ bhan-actair Tilda Swinton a’ fuireach agus an ath mhios bidh ise a’ cur fèis filmichean air bhog, fèis ris an canar The Ballerina Ballroom Cinema of Dreams. Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh air an làrach seo. Eadar an 15mh agus an 23mh den Lùnastal bidh filmichean ri fhaicinn gach latha agus cosgaidh sin £3 (no poca cèicean) gach turas – seadh poca cèicean, tha Tilda airson fèis caran diofraichte a chur air dòigh, fèis a chuireas a chùl ri mòran den stuth a tha ceangailte leis a leithid fèis san àbhaisteach. A nis criomagan a tha uabhasach fhèin inntinneach a thaobh Gàidhlig.

A-rèir coltais tha uidh aig Tilda sa Gàidhlig, seall air na duilleagan a tha ri fhaighinn ma ni sibh rannsachadh air Google ach feumaidh fios a bhith agad gur e cac a gheibh thu gu tric sna pàipearan naidheachd. Ach chan eil mi airson a ràdh gur e cac a sgrìobh Reuters. Seo na thuirt iad, agus tha an aon rud ri fhaicinn air an duilleig Albanach ann a sheo.

"Hollywood is built on Europeans," said Swinton. "Go back and look. I'm just really sad I couldn't give my speech in Gaelic. Don't tell everybody. We're everywhere."

B’ ann air cùlaibh an ard-urlar a bha sin. co-dhiù, saoil am biodh cothrom gus beagan gàidhlig faighinn a-steach don fhèis 'Taigh-dhealbh nan aisling' , soidhnichean da-chananach agus a leithid sin?

Comhairle na Gaidhealtachd a' dèanamh prothaid à bhuidheann charthannas?

2008-06-22T11:46:00.007+01:00

'S àbhaist do Chomhairle na Gaidhealtachd na stailichean seo a chur suas gach bliadhna airson an RNLI ach am bliadhna thuirt iad dhan bhuidheann gun cosgadh sin £200, gu ruige seo bha a h-uile càil saor an asgaidh. Gu dearbh 's e millennium ùr a th' againn a-nis!

Dol fodha na grèine air an latha as fhaide

2008-06-22T11:45:00.002+01:00

Bidh Sainsbury’s a tighinn gu Inbhir Narann

2008-06-03T17:47:00.001+01:00

Sa mhadainn seo thug a’ chomataidh dealbhaidh cead don iarrtas aig Sainsbury’s, chan eil a h-uile càil buileach rèite fhathast ach san fharsaingeachd chuir iad romhpa gur e rud math a th’ann gus a’ mhòr-bhùth seo a’ leigeil a-steach dhan bhaile. Bha feadhainn aig Comhairle na Gàidhealtachd a’ cumail a-mach gur e iomairt gu tur an aghaidh a’ phlana-ionadail a bh’ ann ach cha robh buill Inbhir Narann agus muinntir an àite a’ dol le sin idir. Thuirt iad gur e cuis-naire a bh’ ann gu robh aig muinntir Inbhir Narann a siubhail gu Inbhir Nis, Farrais, no eadhan Eilginn gus tagadh bidh agus bathair eile fhaighinn.

Bha an taigh-cùirte loma-làn agus cha robh a h-uile duine faighinn a-steach agus rinn feadhainn casaid dha na h-ùghdarrasan ach chum iad a’ dol leis a’ choinneimh a dh’aindeoin sin. Saoilidh mi gur robh bharrachd air ceud dhaoine san rum sin agus cha robh mòran dhiubh an aghaidh Sainsbury’s. Nuair a thug Sainsbury’s seachad oraid thug an sluagh bualadh-bhas gu mòr, mòr dhaibh agus nuair a bha an fheadhainn eile a’ bruidhinn bha iad a’ magadh orra.

Aig a cheann thall bhòt na comhairlich 12-2 gus cead a thoirt gu Sainsbury’s. Abair thusa gur robh fuaim bualaidh-bhas ri cluinntinn shìos aig a’ chala. Latha eachdraidheil do Inbhir Narann. Chan fhaca mi a leithid coinneimh a riamh roimhe ann an Inbhir Narann. Chan eil againn ann an Inbhir Narann ach Somerfields agus Co-op beag agus chan eil mòran daoine toilichte leotha idir agus tha dùil againn uile gum bi Sainsbury’s againn ann an ùine nach bidh fada. ’S ann mar sin a bha e an-diugh.

Saoil an cuir iad soidhnichean dà-chànanach an àirde?

Cleas Sgàthain air a leughadh leis an ùghdar

2008-05-27T19:13:00.003+01:00

Tha an an leabhar le Mairi Anna NicDhomhnaill ri chluinntinn gach latha an t-seachdain seo airson cairteal na h-uaireach gach latha, aig 9.45am air program Choinnich Mhoir air Radio nan Gaidheal. 'S bochd nach eil tuilleadh den leithid seo ri cluinntinn air an RnanG, dhomhsa mar neach-ionnsachaidh tha e uabhasach fhèin feumail. Gheibh thu na MP3's air duilleig-lìn cuideachd, seo an ceangail.

Fhuair Breatnais agus mion-chànain eile aithneachd bhon riaghaltas frangach!!!

2008-05-22T21:03:00.002+01:00

Naidheachd gu tur iongantach ach quel bonheur!
Thachair seo an diugh a-rèir coltais - a-nis tha iad a-steach den bhunreachd. Seo beagan naidheachd a chunnaic mi. Duilich nach eil tìde gu leòr agamsa eadar-theangachadh a dhèanamh. Deagh naidheachd gu dearbh a chàirdean!

Le Breton et les langues régionales reconnues depuis aujourd'hui dans la Constitution française

PARIS (AFP) — L'Assemblée nationale a voté jeudi, à la quasi-unanimité, un amendement surprise au projet de loi sur la réforme des institutions visant à inscrire la reconnaissance des langues régionales dans la Constitution.

"Les langues régionales appartiennent au patrimoine" de la Nation, prévoit l'amendement présenté par le président UMP de la commission des Lois, Jean-Luc Warsmann et qui complètera l'article 1 de la Constitution.

Cette disposition était demandée depuis très longtemps par de nombreux parlementaires de toutes tendances politiques.

L'ensemble des groupes -UMP, Nouveau Centre, PS, PCF, Verts- et François Bayrou (MoDem) avaient déposé des amendements similaires à celui de M. Warsmann. Ils avaient tous été rejetés par la commission des Lois la semaine dernière.

La garde des Sceaux, Rachida Dati, s'est dite "favorable" à cette inscription des langues régionales dans la Constitution.

M. Bayrou a exprimé "la satisfaction" de celui qui "mène le combat pour les langues régionales depuis longtemps". "C'est un pas en avant important", a-t-il déclaré.

Faire Chaluim Mhic Leòid - cothrom dhut ga fhaicinn

2008-05-15T13:40:00.002+01:00

Seo e air an duilleig seo. Agus an uair sin faodaidh tu bhotadh air a shon san fharpuis a tha a' dol air an duilleig seo.

Shuas mun Chnoc-fhaire

2008-05-10T19:59:00.003+01:00

Derek Mac'Ill'Fhinnein a' seinn òrain Dylan 'Shuas mun Chnoc-fhaire' (All along the Watch Tower) a chaidh eadar-theangachadh le Rody Gorman.

Comhairle nan Leabhraichean

2008-04-30T21:33:00.000+01:00

Tha Comhairle nan Leabhraichean air làrach-lìn ùr a chruthachadh

www.gaelicbooks.org

Chuir salachar coin dragh air cuideigin

2008-04-29T11:24:00.004+01:00

'S e cuspair connspaideach a th'ann shìos ann am Baile nan Iasgairean. Chuala mi gum bi an fheadhainn aig a bheil coin gu math mì-thoilichte leis a' phìos sgrìobhaidh seo. Nochd an soidhne seo madainn Là na Sàbaid agus a dh'aindeoin usige trom tha e fhathast ann an-diugh. Am bi sin a' cur bacadh air an duais 'Blue Fag' (sic).

Tha e fhathast na thuradh ann an Inbhir Narann

2008-04-22T19:48:00.003+01:00

Bhiodh beagan uisge feumail dhuinn ge-tà.

Cruaidh-chàs bìdh

2008-04-21T21:54:00.000+01:00

Bha cothrom agam iris a leughadh an diugh. ’S e an NewStatesman a bh’ ann agus seo na thuirt iad:

‘ ’Se ironas air leth a th’ ann. Aig àm nuair a tha ceannardan an t-saoghail a’ cur an cèill dragh mòr mu dheidhinn stòrasan bìde a’ lughdachadh agus an cruaidh-chàs bìdh a tha air fàire, tha a riaghaltas againn a’ toirt a-steach ceuman gus cleachdadh connadh uaine (biofuels) a mheudachadh – ’s e poileasaidh a th’ann an siud a chuireas prìsean bìdh an àirde agus nithear droch stad daoine bochda an t-saoghal nas miosa.

Chan urrainnear àicheadh na tha connadh uaine a’ dèanamh. ’S e sin ri ràdh gu bheil e a’ toirt bìdh a-mach a beòil daoine a tha a’ fulang leis a’ ghoirt agus a tha ga thionndaidh gus a bhith ga losgadh sna einnseannan-càir luchd-caitheamh beartach an t-saoghail.’

Meal a naidheachd don phrìomh theaghlach Inbhir Narann

2008-04-21T21:51:00.001+01:00

Nach math a rinn iad am bliadhna? Ceithir cloinne gu ruige seo agus fhathast leth-dusan uighean a’ faighinn teas. a-rèir eòlaichean shìos ann an sasainn tha an dà eala-bhàn seo mìos air thoiseach air na h-eòin ann an àite sam bith eile.
Brùth air gus dealbh nas motha fhaicinn.

Trafaig ann an Inbhir Narann

2008-04-21T21:47:00.002+01:00

Uill ’s e dealbh o dhà mhìle taobh a-muigh Inbhir Narann a th’ann. Sin far am bidh thu na phàirt den chiudha ma thilleas tu bho Inbhir Nis eadar còig agus sia uairean feasgar.

Biadh a’ dol an gainnead

2008-04-08T11:56:00.000+01:00

’S àbhaist don phrìomh shràid Inbhir Narann a bhith cho trang sna feasgaran ’s a tha i fad an latha. Bidh na daoine a tha a’ draibheadh sìos gus biadh-luath a cheannaich ag adhbharachadh sin. Ma bhios an t-acras ort tha tagadh anabarrach pailt agad ma bhios beagan airgid nad phòcaid. Ma choimhdeas tu air a h-uile càil a tha seo a’ tachairt a h-uile feasgar feumaidh mi aideachadh nach eil sgeul idir air seacadh anns an eaconamaidh, dhomhsa tha fhathast airgead gu leòr aig daoine gus a leithid suipear a cheannaich. Ma bhios duine sam bith a’ beachdachadh air biadh sa bhaile bidh iad a-mach air na bùthan mòra a tha airson àite fhaighinn sa bhaile agus gu h-àraidh Sainsburys. Chuir iadsan a-steach iarrtais dealbhaidh airson làrach air taobh an ear Inbhir Narann. Dè cho seasmhach ’s a tha an suidheachadh seo ge-tà?

Mhothaich mi gun deach prìs lofa suas bho £1.23 gu £1.36 an seachdain seo. ’S e àrdachadh de bharrachd air 10% a th’ ann an siud. Am bi àrdachadh eile ann an ath sheachdain? Sa bhliadhna a chaidh seachad chaidh a’ phrìs ruis suas 70% air a’ mhargaidh eadar-nàiseanta. Ann an ùine nach bi fada am bi airgead gu leòr againn gus biadh a cheannaich san dòigh àbhaisteach dhuinn?
Bha an Times a-mach air ciamar a tha Buidheann nan Dùthchannan Aonaichte airson Biadh agus Aiteachas iomagaineach air sgàth ’s gun do chlàr iad ùpraid co-cheangailte le biadh ann am Morocco. Mexico, Uzbekistan, Yemen, Guinea, Mauritanina agus Senegal. A-raoir chunnaic mi aithris air an telebhisean a sealltainn sabaid san Èiphit eadar am poileas agus luchd-obrach air stailc agus aon de na gearanan as motha a th’ aca? ’S e sin nach eil airgead gu leòr aca gus biadh a cheannaich. Fiù ’s anns na Stàitean Aonaichte tha 28,000,000 a’ cumail beò le taic bho stampaichean bhìdh.

Carson a tha a’ phrìs bhìd a’ sìor dol an àirde? Uill gu h-iongantach, ’s ann an iomairt ‘uaine’ a gheibh thu pàirt mhòr den choire. Thionndaidh mòran tuathanach san t-saoghal gu bàrr ‘connadh-uaine’, biofuels mar a chanas iad.
Am bidh feadhainn eile a’ faighinn bàis leis an t-acras gus cothrom a thoirt dhuinn ar cuid chàraichean a’ lìonadh le connadh-uaine?

Iomairt an aghaidh Gàidhlig ann an Gallaibh? A bheil Bòrd na Gàidhlig a' deanamh dad?

2008-03-28T19:09:00.003Z

Tha an fhòram thall aig iomairtean Gàidhlig air a bhith trang an-diugh. Chaidh ceist na leanas a thogail.

‘m bheil beachd aig duine sam bith de bu chòir dhuinn dèanamh gus taic a chumail ri poileasaidh Comhairle na Gàidhealtachd gun tèid soidhnichean Gàidhlig a chur suas air feadh na Gòdhealtachd (a' gabhail a-staigh Gallaibh)?’

Thàinig freagairt a-steach a tha a’ toirt iomradh air Bord na Gàidhlig.…

'Chan eil beachd sam bith agam, a bharrachd air a bhith a' cur rudeigin as na meadhanan mu ciamar a bha Gaidhlig beo ann an Gallaibh airson linntean, rud mar counter-propaganda, agus a bheil Bord na Gaidhlig a' deanamh seo, agus mur a h-eil, carson? Neo bu choir dhuinn iomairt a thoisicheadh gus boycott a dheanamh air a' Mhod ann an Inbhir-Theorsa, mur am bi iad ag atharrachadh na beachdan nimheil aca an aghaidh na Gaidhlig, ach cha deach mi riamh dhan mhod, agus mar sin, chan e mise an duine as fhearr airson sin a bhrosnachadh. Tha na beachdan aca a' tighinn bho aineolas is dith-thuigse, comhla ri grain-cinnidh, nach bu choir dhuinn na rudan seo a shoillearachadh dhaibh?'

Tha beachdan eile air nochdadh aig Iomàirtean Gàidhlig, ma bhios sibh nar ball de Yahoo faodaidh sibh ballrachd den bhuidheann sin a thoirt a-mach.

Dà nobhail ùr

2008-03-23T12:24:00.007Z

Tha toradh inntinneach eile tighinn às Ur-Sgeul’
Tha dà leabhar air fhoilleasachadh agus faodaidh tu gan ceannaich aig an làraich-lìn aca. ’S iad Slaightearan le Tormod MacGill-Eain agus Cleas Sgàthain le Màiri Anna NicDhòmhnaill. Chuala mi gum bi CD’s ri fhaighinn cuideachd san Ògmhìos ach tha mu thràth clàraidh an àirde air an duilleig seo – dhomhsa, mar neach-ionnsachaidh ‘s e duilleag uabhasach fhèin feumail a th’ ann. Faodaidh tu èisteachd ris na guthan fhad ’s a tha thu a’ leughadh na teacsa. Tha aithisg bho Raghnall Macille-Dhuibh air nochdadh mu Slaightearan san Albannach – ‘An nobhail as fheàrr aig Tormod?’
Agus seo duilleag annasach eile aig Ur Sgeul, Chòrd i rium gu mòr.

Inbhe cànain

2008-03-23T12:22:00.002Z

Ma leughas tu am Plana Nàiseanta nan Gàidhlig chì thu na tha aig amas Bòrd na Gàidhlig, thuirt iad:

Tha sinn ag aithneachadh cho cudromach ’s tha ìomhaigh fhiughaireachd don Ghàidhlig, agus bidh sinn ag iarraidh ìomhaigh agus seasamh na Gàidhlig àrdachadh far an gabh e dèanamh.

Shuidh mi air an trèana a-mach a Obar Dheathain Dihaoine agus bha e caran trang, nuair a stad e aig Dyce fhuair mòran luchd-siubhail eile air bòrd. Air taobh eile na trannsa bhuam bha ceithir duine òga beagan a bharrachd air fichead bliadhna a dh’aois. Bha iad air tilleadh bho chrann-ola agus bha iad a’ gabhail smùid, bha iad ann an deagh shunnd agus ged ’s a bha iad a’ dèanamh guidheachan cha robh iad mì-mhodhail.
Mar phàirt den chòmhradh a bh’ aca bha iad a-mach air duine a bha iad uile eòlach air. Rinn an duine seo beagan obrach air sgoil ghàidhlig Inbhir Nis. Dh’fhaighnich fear eile, 'A bheil an sgoil ghàidhlig fosgailte a-nis?’

Ma dh’fhaoidte gu robh iad coma mu dheidhinn Gàidhlig, ma dh’fhaoidte gu robh iad bàidheil dhan Chànan ach cha robh iad an aghaidh Gàidhlig, bha mi cinnteach às. Cha do togail gin aca guth an aghaidh na Sgoile no dad sam bith ceangailte rithe. A-nis, ’s e droch naidheachd a th’ ann an siud do na h-Ayatollas ‘Chan eil mi an aghaidh Gàidhlig ach’ a tha a’ dèanamh an dìcheall leis na litrichean aca. Do na balaich a chunnaic mi air an trèana cha robh anns an sgoil Ghàidhlig ach togalach a bha air ùr fhosgladh ann an Inbhir Nis, togalach a bh’ ann a thug cothrom cosnaidh do neach-togail a bha iad uile eòlach air. Fianais dhomhsa nach eil a’ Ghàidhlig a’ cur sian a dragh air a’ mhòr chuid.

Cathadh chairtean dearga

2008-03-23T12:13:00.001Z

Aig a cheann thall cha robh ach ochdnar cluicheadairean Inbhir Narann air a’ phàirce ach rinn iad a’ chùis air Brùra 4-3.

Beàrn sa mhargadh?

2008-03-18T21:47:00.004Z

Airson seirbhis eadar-theaganchaidh tatùs a-mhain? Seo rudeigin a leugh mi thall aig Fòram na Gàidhlig:

Hi there...I'm thinking about getting a t****o of Gaelic text and I have a few ideas of what I want but no idea how to translate them. Any help would be greatly appreciated.

"An Oliphant never forgets"

"Provide For All"

tha t****o sgrìobhte san dòigh sin air sgàth gu bheil e na facal mi-cheadaicte. Ma nochdas e làn air an fhòram bhiodh na h-innealan rannsachaidh ga mhothachadh agus a' cur mòran den leithid don fhòram.

An colbh le Ruairidh MacIlleathain ag adhbharach deasbaid air Fòram Schottisch-Gaelisch. A bheil Gàidhlig caillte sna h-eileanan?

2008-03-04T15:42:00.004Z

Gheibh thu beachdan inntinneach thall aig Scottish-Gaelisch.

Am bi nàimhdean na Gàidhlig a' toirt sùil air an t-sianal ùr?

2008-03-02T17:39:00.003Z

Tha mise den bheachd gur e latha eachdraidheil a bh’ ann nuair a thàinig an cò-dhùnadh gum biodh sianal Gàidhlig air an telebhisean. Cha robh mi buileach a’ tuigsinn carson a bha buidhnean siud ‘s a seo a’ cur dàil air cùisean ach bha dleastanas aca a-rèir coltas gus mìn -sgrùdaidh a chur air cha mhòr a h-uile pàirt de mhionach a’ chreutair.

Tha sinn beò ann an suidheachadh far a bheil Gàidhlig fhathast a’ dol fodha gu math luath a dh’aindeoin a h-uile oidhirp a tha na buidhnean a tha an sàs leasachadh na Gàidhlig a’ dèanamh. A bharrachd air sin chan eil teagamh sam bith gu bheil deagh phuing aig Ruairidh MacIlleathain nuair a thuirt e san cholbh aige sa Chourier Inbhir Nis: ‘Chan fhada a bhios daoine a’ coimhead air na h-Eileanan mar “epicentre” na Gàidhlig mura dèan na h-eileanaich fhèin rudeigin ma dheidhinn.’

‘S ann mar sin a bhios an telebhisean uabhasach fhèin cudromach mar dòigh gus a’ choimhearsnachd Ghàidhlig a chumail ceangailte ge b’ e air a’ Thìr Mhòr no anns na tha air fhàgail de na coimhearsnachdan traidiseanta a tha i.

Thathar a’ tuigsinn gum bi uallach aig an t-sianal ùr gus prògraman a chur an àirde airson luchd-ionnsachaidh. ‘S math sin air sgath gu bheil e follaiseach nach bi adhartas sam bith ann gun fada a bharrachd luchd-ionnsachaidh a’ faighinn piseach air an rathad gu fileantachd.

Bidh an sianal ùr tàmailteach gu nàimhdean na Gàidhlig gun teagamh sam bith agus bidh iadsan dripeil trang ann a bhith sgrìobhadh tuilleadh litrichean dha na pàipearan-naidheachd. Tha amharas agam ge-tà gum bi feum aca sùil a thoirt air an t-sianal gus rannsachadh a dhèanamh airson nan litrichean ud.
Tha dùil agam gum bi rudeigin eile a’ tachairt, tha mi den bheachd gu bheil a mhòr chuid den t-sluagh albannach a-nis bàidheil dhan Ghàidhlig agus bidh iad pròiseil às an t-sianal ùr agus bidh iad a’ gabhail ùidh sa phròiseact, gu h-àraidh ma bhios programan den leithid Eòrpa ri fhaicinn. Tha coltas ann gum bi an t-àireamh luchd-amhairc gu math iongantach. Bidh deagh thoradh tighinn às a seo airson a’ chànain, tha mi cinnteach às ach feumaidh sinn cumail nan cuimhne nach ann a-mhàin leis an t-sianal ùr a bhios Gàidhlig ga sàbhaileadh.